I. LĨNH VỰC CHẤT LƯỢNG, AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG

1. EU tăng tần suất kiểm tra với nông sản Việt Nam: EU đang gia tăng số lượng cảnh báo về các biện pháp kiểm dịch động, thực vật khiến một số nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này phải chịu tần suất kiểm tra biên giới nghiêm ngặt hơn như thanh long, ớt, đậu bắp và sầu riêng. Hiện tỷ lệ giám sát mã vẫn chưa đạt yêu cầu. Ví dụ, việc giám sát sầu riêng chỉ đạt 52% ở vùng trồng và 47% ở cơ sở đóng gói. EU sẽ tiếp tục rà soát định kỳ các biện pháp này. Theo các chuyên gia, số lượng cảnh báo tồn dư chất cấm, kháng sinh trong sản phẩm nông sản của Việt Nam xuất sang châu Âu tăng hơn 80% trong nửa đầu năm 2024. Diễn biến bất thường này cảnh báo doanh nghiệp Việt phải tự kiểm soát nghiêm ngặt yêu cầu an toàn thực phẩm trước khi xuất sang thị trường "khó tính” như EU. (Báo Dân sinh Dân trí ngày 3/10)

2. Quản lý an toàn thực phẩm - Nhiều điểm vướng cần tháo gỡ: An ninh, an toàn thực phẩm là vấn đề hệ trọng, cấp bách, lâu dài; ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ người dân, chất lượng giống nòi dân tộc. Ngày 21.10.2022, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 17-CT/TW về “Tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới”. Điều này khẳng định, an toàn thực phẩm là một trong những vấn đề mà Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, coi đây là một vấn đề có ý nghĩa lớn về kinh tế - xã hội, về an toàn xã hội, sức khoẻ cộng đồng, về bảo vệ môi trường có ảnh hưởng lớn đến tiến trình hội nhập của đất nước. Đánh giá lại thực tế, công tác quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) còn nhiều hạn chế, bất cập, chồng chéo trong tổ chức, hoạt động, đòi hỏi cần có những giải pháp kiểm soát, đồng bộ, bảo đảm ATTP cho người dân. (Báo Tây Ninh ngày 29/9)

3. Hướng đi nào giúp cà phê Việt phát triển bền vững? Theo nhận định của chuyên gia, nửa năm trở lại đây, giá cà phê nội địa liên tục tạo thêm nhiều đỉnh mới và neo trên 100.000 đồng/kg. Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng duy trì giá cao trong thời gian tới khá bấp bênh khi các yếu tố hỗ trợ đều là khách quan. Về dài hạn, định hướng nâng cao giá trị ngành cà phê thông qua việc tăng tỷ trọng cà phê qua chế biến và phát triển cà phê đặc sản sẽ là con đường “tất yếu” cho sự bền vững của ngành. Hiện tại, Việt Nam vẫn chủ yếu xuất khẩu cà phê thô, dẫn đến giá trị chưa tương xứng với tiềm năng. Để giải quyết vấn đề này, ngành cà phê cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng, phát triển các dòng cà phê đặc sản và phân loại cà phê thành các hạng tốt, thượng hạng, tiêu chuẩn. Việc cải thiện chất lượng cà phê không chỉ giúp tăng giá trị xuất khẩu mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ tại các quốc gia yêu cầu cao về chất lượng như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản. (Thời báo Tài chính VN ngày 30/9)

4. Doanh nghiệp Việt - Trung ký kết nhiều văn bản hợp tác xúc tiến nông sản: Trong khuôn khổ Lễ hội trái cây Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam đã tiến hành ký kết hợp tác với nhiều đối tác tại thị trường Trung Quốc. Trong khuôn khổ Lễ hội trái cây Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam đã tiến hành ký kết hợp tác với nhiều đối tác tại thị trường Trung Quốc. Lễ hội trái cây Việt Nam lần thứ Nhất với chủ đề “Trái cây Việt Nam - Bốn mùa thơm ngon” diễn ra tại Trung tâm phân phối nông sản Tân Phát Địa, quận Phong Đài, thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc trong 2 ngày, 29-30/9. Lễ hội do Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc và Hiệp hội rau quả Việt Nam tổ chức. Trong khuôn khổ Lễ hội này, sáng 30/9 Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam) phối hợp với Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương Việt Nam), Cục Bảo vệ thực vật và Hiệp hội Rau quả Việt Nam đã tổ chức “Diễn đàn giao thương, kết nối chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu trái cây Việt Nam - Trung Quốc”. (Công Thương ngày 30/9; Báo Dân Việt ngày 30/9)

5. Minh bạch thông tin, chất lượng để xuất khẩu nông sản: Việc minh bạch thông tin, chất lượng sản phẩm là một trong những yêu cầu để các mặt hàng nông sản của tỉnh có thể xuất khẩu sang các thị trường trên thế giới được bền vững. (Báo Gia Lai ngày 30/9)

6. Phát hiện, tạm giữ lượng lớn tôm chứa tạp chất agar đang lưu thông trên thị trường: Tối ngày 27/9/2024, Đội QLTT số 2, Cục QLTT tỉnh Kiên Giang tiến hành khám đồ vật, phát hiện 500kg tôm nguyên liệu các loại có chứa tạp chất agar, không có hóa đơn chứng từ chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa. (Trang tin Tổng cục Quản lý Thị trường ngày 01/10)

7. Xuất khẩu rau quả tiến gần mục tiêu 7 tỷ USD: Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 8 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu rau quả cả nước ước đạt 4,63 tỷ USD, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm 2023. Dự kiến từ nay đến cuối năm, xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực tiếp tục tăng mạnh, là cơ sở để ngành hàng rau quả đạt kim ngạch 7 tỷ USD cả năm 2024. Hiện tại, Việt Nam có nhiều thuận lợi để đẩy nhanh hơn nữa tốc độ tăng trưởng; nhất là mới đây, Bộ NN&PTNT Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã chính thức ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm đối với sầu riêng đông lạnh xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc; Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với dừa tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc. Đây là hai mặt hàng dự báo sẽ sớm “bùng nổ” kim ngạch khi tiếp cận được thị trường rộng lớn Trung Quốc. Ngoài thị trường Trung Quốc, rau quả Việt Nam cũng đang tiến sâu hơn vào nhiều thị trường trọng điểm như Mỹ, Hàn Quốc, ASEAN... (Báo Quảng Ninh ngày 1/10)

8. Xuất khẩu nông sản “về đích” sớm: Những tháng cuối năm 2024, nhiều quốc gia đã tăng mua các mặt hàng nông sản Việt Nam, trong đó có trái cây, cà phê, gạo. Bộ NN-PTNT đánh giá với nỗ lực lớn của các doanh nghiệp (DN), các mặt hàng nông sản Việt xuất khẩu sẽ đạt mức 55 tỷ USD trong năm nay. Trong 9 tháng đầu năm nay, nhiều mặt hàng nông sản đạt tỷ đô, trong đó có sầu riêng (2,5 tỷ USD chỉ trong 9 tháng, tức kim ngạch xuất khẩu của loại trái cây này đã xô đổ kỷ lục 2,24 tỷ USD của cả năm 2023), cà phê (xuất khẩu hơn 1,1 triệu tấn cà phê, đạt kim ngạch hơn 4 tỷ USD), gạo (đạt gần 4 tỷ USD), rau quả (cán mốc 4,8 tỷ USD)... (Sài Gòn Giải phóng ngày 4/10; VTV ngày 4/10)

9. Hàn Quốc tăng kiểm tra về màu tổng hợp hữu cơ trong thực phẩm nhập khẩu. Hàn Quốc mở rộng phạm vi các loại thực phẩm phải chịu lệnh kiểm tra gồm các mặt hàng có nhiều trường hợp không tuân thủ quy định khi kiểm tra tại biên giới hoặc có lo ngại về rủi ro an toàn. Trong thời gian từ ngày 30/9/2024 - 29/9/2025, MFDS sẽ tăng cường kiểm tra về màu tổng hợp hữu cơ (Tar Color) của thực phẩm bảo quản bằng đường (trừ sản phẩm được đóng gói kín và tiệt trùng bằng nhiệt) đối với 7 cơ sở sản xuất thực phẩm của Việt Nam.

Theo Văn phòng SPS Việt Nam, các cá nhân hoặc tổ chức có ý định xuất khẩu thực phẩm sang Hàn Quốc phải được phía Hàn Quốc kiểm tra và nộp báo cáo thử nghiệm do các phòng thí nghiệm được MFDS chấp thuận khi làm tờ khai nhập khẩu. Các phòng thí nghiệm được công nhận không chỉ có ở Hàn Quốc mà còn ở nhiều quốc gia khác. (Trang Vietnamexport.com ngày 4/10).

10. Thương hiệu nông sản là yếu tố quyết định lên giá trị sản phẩm: Xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông sản là một trong những yếu tố quyết định lên giá trị sản phẩm nông sản, không những ở trong nước mà còn ở cả thị trường nước ngoài. Thương hiệu sản phẩm có được là từ chất lượng của sản phẩm, muốn có chất lượng thì trong quá trình sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất. Vì vậy, cần phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất để thương hiệu luôn được duy trì và phát triển. (Kinh tế nông thôn ngày 4/10)

11. Xuất khẩu thủy sản lo vỡ kế hoạch: Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trải qua nhiều biến động từ dịch COVID-19, xuất khẩu thủy sản đã quay trở lại quỹ đạo thông thường và đang tăng tốc trong nửa cuối năm 2024. Tuy vậy, toàn ngành lại đang đối mặt nhiều thách thức, có thể ảnh hưởng mục tiêu xuất khẩu 10 tỉ USD năm 2024. Dịch bệnh, thiên tai khiến ngành xuất khẩu thủy sản đối mặt nguy cơ thiếu nguyên liệu, trong đó, thiếu nguyên liệu nghiêm trọng nhất là ngành tôm. (Người Lao động ngày 4/10)

12. VPSA tiếp tục cảnh báo hiện tượng lừa đảo thương mại: Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) vừa phát đi cảnh báo các doanh nghiệp trong ngành về tình trạng bị đối tác lừa đảo lấy hàng ra khỏi cảng trong khi chủ hàng vẫn còn giữ bộ vận đơn đường biển gốc. Theo VPSA, hiện nay đã có 3 công ty xuất bán hồ tiêu sang thị trường nước ngoài bị lừa đảo, VPSA đề nghị các doanh nghiệp cần cẩn trọng hơn khi làm việc với đối tác, đặc biệt là các đối tác lần đầu giao dịch. (Báo Sài gòn đầu tư tài chính; Tạp chí Thương hiệu và Pháp luật ngày 4/10)

13. Xuất khẩu cá ngừ đóng hộp cần sớm được tháo gỡ vướng mắc tại Nghị định 37: Sau khi tăng trưởng nhanh trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu cá ngừ đóng hộp của Việt Nam liên tục sụt giảm từ tháng 5 đến nay. Chỉ tính riêng trong tháng 8/2024, giá trị xuất khẩu (XK) cá ngừ đóng hộp giảm 13%, đạt gần 22 triệu USD. Tuy nhiên, nhờ sự tăng trưởng tốt trong những tháng đầu năm nên tính lũy kế 8 tháng kim ngạch XK vẫn tăng 19% so với cùng kỳ năm 2023, đạt hơn 196 triệu USD. Theo phản ánh của các doanh nghiệp (DN), giai đoạn sụt giảm XK cá ngừ đóng hộp cũng chính là giai đoạn Nghị định 37/2024/NĐ-CP có hiệu lực khiến các DN phải ngừng việc thu mua nguyên liệu cá vằn khai thác trong nước của ngư dân do không đảm bảo kích cỡ 100% đạt nửa mét trở lên; hầu hết các cảng cá hiện nay cũng đã ngừng xác nhận nguyên liệu (giấy S/C) cho các lô hàng cá ngừ vằn do kích thước cá khai thác nhỏ hơn quy định của Nghị định 37. DN phải tận dụng nguồn nguyên liệu tồn kho để đáp ứng xuất khẩu. (Trang tin của VASEP ngày 4/10)

II. LĨNH VỰC CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN

1. Nâng cao năng lực chế biến, bảo quản tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm nông, lâm, thủy sản: Công nghệ sơ chế, chế biến, bảo quản ở Việt Nam hiện có nhiều nhưng phải tìm cách để đưa những công nghệ này ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn. Tại “Hội thảo nâng cao năng lực trong sơ chế, chế biến, bảo quản sản phẩm nông lâm thủy sản theo các quy định đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm và nhu cầu thị trường”, PGS. TS Trần Lan Hương, Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho biết khả năng chế biến nông sản của Việt Nam hiện nay chỉ đạt khoảng 8%, 92% còn lại chủ yếu tiêu thụ dưới dạng tươi, trong khi tỷ lệ chế biến nông sản của thế giới đã đạt đến 37%. (Tạp chí Doanh nghiệp & Tiếp thị ngày 3/10)

2. Làm gì để hạn chế việc thiếu nguyên liệu đạt chuẩn cho chế biến? Tiêu thụ, xuất khẩu nông sản đang có nhiều tín hiệu tích cực nhưng thực tế các doanh nghiệp, HTX vẫn phải đối diện với bài toán về đảm bảo nguyên liệu để sản xuất kinh doanh. Vấn đề đảm bảo nông sản là nguyên liệu đầu vào phục vụ cho chế biến đang gặp lực cản. Trong đó, một trong những lực cản rõ nhất là các đơn vị chế biến chưa liên kết được với các HTX, nông dân để cùng phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn. (Vnbusiness ngày 4/10)