I. LĨNH VỰC CHẤT LƯỢNG, AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG
1. TP.HCM vẫn hiện hữu nguy cơ mất an toàn thực phẩm vì nhiều lý do: TP.HCM vẫn tồn tại tình trạng sản xuất, chế biến, kinh doanh không đảm bảo an toàn thực phẩm, thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm nhà làm, thực phẩm bán online chưa thể kiểm soát… Thời gian tới, TP.HCM sẽ tiếp tục đẩy mạnh hoạt động an toàn thực phẩm, xây dựng các mô hình chợ an toàn thực phẩm, cổng trường an toàn, thức ăn đường phố an toàn, bếp ăn an toàn... để bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân thông qua các bữa ăn an toàn. (Báo Pháp luật ngày 6/10)
2. Thắng lớn nhờ định vị lại thị trường xuất khẩu: Số lượng và giá trị đơn hàng xuất khẩu tăng, đơn giá của nhiều nhóm hàng chạm mốc cao kỷ lục - đó là những tín hiệu tích cực từ kim ngạch xuất khẩu 9 tháng năm 2024. Để có sự chuyển biến ngoạn mục trên, các doanh nghiệp đã dịch chuyển mạnh thị trường xuất khẩu. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu 9 tháng năm 2024 ước đạt gần 300 tỷ USD, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Kế đến là Trung Quốc, châu Âu, ASEAN, Hàn Quốc, còn lại là các thị trường khác. (Báo Sài gòn Giải phóng ngày 7/10)
3. Cảnh giác với thủ đoạn mạo danh các đoàn thanh tra, kiểm tra an toàn thực phẩm: Bộ Y tế cho biết, hiện nay có tình trạng giả mạo văn bản của Sở Y tế (như Thông báo, Quyết định về việc thành lập Đoàn thanh tra, kiểm tra, giám sát) với nội dung sẽ tiến hành kiểm tra tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa. Các đối tượng lừa đảo đã sử dụng số điện thoại giả danh là lãnh đạo Sở Y tế, Thanh tra Sở Y tế hoặc Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm gọi điện đến các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm do ngành y tế quản lý, yêu cầu đại diện cơ sở có mặt tại cơ sở sản xuất, kinh doanh để làm việc với Đoàn thanh tra, kiểm tra; cho số điện thoại để cơ sở liên lạc. (Báo Tin tức ngày 7/10)
4. Khẳng định thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế: Hội chợ thực phẩm đồ uống quốc tế Worldfood Moscow 2024 (Hội chợ Worldfood Moscow 2024) diễn ra tại Trung tâm triển lãm Crocus Expo, Moscow là sự kiện thường niên uy tín và quy mô nhất tại Liên bang (LB) Nga trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm, đồ uống. Mới đây, Đoàn Việt Nam đã tham gia Hội chợ này với 50 doanh nghiệp, trong đó có TH True MILK cùng một số thương hiệu hàng đầu của Việt Nam. Các DN đã mang các sản phẩm đạt chuẩn chất lượng quốc tế sang hội chợ này, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia và thương hiệu Việt. (Báo Quân đội nhân dân ngày 7/10)
5. Nông sản xuất khẩu chủ lực tiếp tục lập kỳ tích về tăng trưởng: Trong tháng 9/2024, tuy bị thiệt hại nghiêm trọng do bão số 3 và mưa lũ sau bão nhưng tính chung 9 tháng năm 2024, tốc độ tăng giá trị sản xuất toàn ngành Nông nghiệp vẫn đạt mức trên 3%, duy trì kim ngạch xuất khẩu với hầu hết các mặt hàng chủ lực đều tăng trưởng cao. 9 tháng năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 46,28 tỷ USD, tăng 21%, nhập khẩu 32,42 tỷ USD, xuất siêu 13,86 tỷ USD, tăng 71,2%. Riêng tháng 9/2024 xuất khẩu (XK) nông lâm thủy sản đạt 5,85 tỷ USD, tăng 31% so với tháng 9/2023. (Thời báo Kinh tế Việt Nam ngày 11/10)
6. Nhu cầu tiêu thụ tăng cao tạo động lực cho xuất khẩu nghêu Việt Nam: Trong số các sản phẩm nhuyễn thể có vỏ của Việt Nam, nghêu đang là nhóm sản phẩm XK chủ lực, với tỷ trọng chiếm trên 52% tổng kim ngạch XK. Chỉ tính riêng trong tháng 8/2024, XK nghêu của Việt Nam đã đạt gần 10 triệu USD, tăng 29% so với cùng kỳ năm 2023. Tính luỹ kế 8 tháng đầu năm 2024, kim ngạch XK nhóm sản phẩm đạt hơn 65 triệu USD, tăng 19%. Hiện tại EU đang là thị trường nhập khẩu (NK) nhiều nhất nhóm sản phẩm nghêu của Việt Nam. Sau đó là Trung Quốc. XK nghêu của Việt Nam sang thị trường này liên tục tăng phi mã ở mức 3 con số trong những tháng qua. Tính đến hết tháng 8/2024, XK nghêu sang Trung Quốc đạt gần 11 triệu USD, tăng 215% so với cùng kỳ. Theo các doanh nghiệp, nhu cầu tiêu thụ nghêu, sò trên thế giới gia tăng đang tạo động lực cho ngành xuất khẩu sản phẩm này. Do đó, dự kiến XK nghêu của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng cho tới cuối năm. (Trang trại Việt ngày 10/10)
7. Ngành tôm miền Bắc - Ảm đạm sau bão lũ: Bão lũ đã gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nhiều tỉnh thành miền Bắc, đặc biệt là ngành tôm, với hàng nghìn ha diện tích nuôi tôm bị tàn phá. Thiệt hại không chỉ lớn về kinh tế mà còn tạo tâm lý e ngại cho người dân khi thả giống vụ nuôi mới, điều này có thể ảnh hưởng đến nguồn cung nguyên liệu vào cuối năm, gây xáo trộn cho các ngành phụ trợ như con giống, thức ăn và chế phẩm… Theo Cục Thủy sản, cơn bão số 3 đã gây thiệt hại nặng nề cho các khu vực nuôi trồng thủy sản từ Quảng Ninh đến Nghệ An. Tổng diện tích nuôi trồng thủy sản bị vỡ bờ bao và ngập lụt ước tính lên tới hơn 30.000 ha, với tổng thiệt hại khoảng 6.180 tỷ đồng. Trong đó, diện tích nuôi tôm nước lợ thiệt hại hơn 9.400 ha. (Trang tin Người nuôi tôm ngày 10/10)
8. Xuất khẩu thịt/loin cá ngừ đông lạnh của Việt Nam tiếp tục bứt phá: Sau khi sụt giảm XK trong năm 2023, XK nhóm sản phẩm thịt/loin cá ngừ đông lạnh của Việt Nam đã liên tục tăng trưởng trong 8 tháng đầu năm 2024. Đáng chú ý trong tháng 8 vừa qua, giá trị XK các sản phẩm thịt/loin cá ngừ đông lạnh của Việt Nam đạt mức cao kể từ đầu năm đến nay, đạt hơn 51 triệu USD, tăng 19% so với cùng kỳ. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, các sản phẩm thịt/loin cá ngừ đông lạnh đã xuất được sang hơn 70 thị trường trên thế giới. Trong đó Mỹ, EU, Nga, Canada và Israel lần lượt là 5 thị trường NK nhiều nhất nhóm sản phẩm này của Việt Nam. So với cùng kỳ, XK các sản phẩm thịt/loin cá ngừ đông lạnh của Việt Nam sang cả 5 thị trường kể trên đều tăng. (Trang tin VASEP ngày 11/10)
9. Ngư dân gặp khó khi khai thác cá ngừ vằn chiều dài tối thiểu 500mm: Đang vào cao điểm vụ khai thác cá ngừ năm 2024 nhưng nhiều tàu cá của ngư dân tỉnh Bình Định phải nằm bờ vì quy định chỉ được khai thác cá ngừ vằn có chiều dài nhỏ nhất cho phép là 500mm theo Nghị định số 37 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản. Trong số cá ngừ vằn khai thác hàng năm tại tỉnh này, loại có chiều dài từ 500mm trở lên chỉ chiếm khoảng 10-15%, còn lại chủ yếu là loại có chiều dài từ 300mm đến dưới 400mm. Số tàu cá hoạt động nghề lưới vây cá ngừ phải nằm bờ không đi khai thác đã làm ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất thủy sản và đời sống của một bộ phận ngư dân là chủ tàu, thuyền viên. Từ thực tế này, Sở NNPTNT tỉnh Bình Định đã có văn bản kiến nghị Bộ NNPTNT rà soát, xem xét lại quy định kích thước tối thiểu được phép khai thác đối với cá ngừ vằn và các loài thủy sản khác sống trong vùng nước tự nhiên. (VOV ngày 10/10)
10. Các quy định của EU liên quan đến nhập khẩu hàng nông sản thực phẩm vào EU: thông tin do Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU cung cấp. (Trang tin Vietnamexport ngày 10/10)
11. Năm 2024, dự kiến kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam đạt 16 tỷ USD: Theo Cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), với giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản bình quân đạt gần 1,4 tỷ USD⁄tháng, đưa kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản 9 tháng đầu năm 2024 ước đạt 12,15 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, sản phẩm gỗ 7,84 tỷ USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm 2023; gỗ nguyên liệu 3,533 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm 2023; lâm sản ngoài gỗ 777 triệu USD, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm 2023. (Trang tin Vietnamexport ngày 09/10)
II. LĨNH VỰC CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN
1. Ứng dụng khoa học công nghệ vào chế biến, bảo quản sản phẩm: Góp phần nâng cao giá trị nông sản. Cùng với ứng dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, những năm gần đây các doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX), hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã chú trọng đến việc chế biến, bảo quản các loại nông sản. Đây là giải pháp góp phần nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, đưa máy móc vào chế biến, bảo quản một số nông sản, thực phẩm trên địa bàn tỉnh không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn khẳng định được thương hiệu, chiếm vị thế trên thị trường và được xuất khẩu sang thị trường quốc tế như: sản phẩm chè, tinh dầu hồi... Có thể thấy, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào chế biến, bảo quản sản phẩm không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao sức khỏe người tiêu dùng. Đầu tư công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp, HTX, hộ kinh doanh duy trì, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. (Báo Lạng Sơn ngày 10/10)
2. Chỗ đứng trái cây Việt: Thương hiệu không chỉ là câu chuyện về chất lượng sản phẩm mà còn liên quan đến việc xây dựng hình ảnh mạnh mẽ, đáng tin cậy, được minh bạch từ hạt giống, địa điểm canh tác, quy trình chăm sóc và thu hoạch, đến dây chuyền chế biến, bảo quản, đóng gói, vận chuyển… giúp sản phẩm của Việt Nam có chỗ đứng vững chắc trong tâm trí người tiêu dùng quốc tế. Để mở rộng và giữ vững thị trường, đầu tư vào công nghệ chế biến và bảo quản là yếu tố bắt buộc. Thị trường quốc tế không chỉ cần sản phẩm tươi ngon mà còn đề cao yếu tố bền vững trong quy trình sản xuất. Áp dụng công nghệ mới vào quá trình chế biến, như sầu riêng đông lạnh, đã cho thấy những bước đi đúng đắn trong việc tiếp cận các thị trường lớn. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp cần mở rộng quy mô và áp dụng công nghệ vào nhiều loại trái cây khác nhau, từ đó không chỉ giảm áp lực về mùa vụ mà còn tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho sản phẩm. Việt Nam hiện xuất khẩu trái cây tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, với các thị trường chính gồm: Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Nhưng đã đến lúc chúng ta cần đặt bài toán tăng cường chất cùng với gia tăng lượng. Các lô hàng đã qua chế biến và đóng gói bao bì đẹp luôn có giá cao khi vào các thị trường khó tính như EU và Australia. (Sài Gòn giải phóng ngày 11/10; Công Thương ngày 10/10)
3. Phát triển chế biến sâu, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế giúp nâng tầm xuất khẩu sầu riêng Việt Nam: Diện tích trồng sầu riêng tại Tây Nguyên liên tục mở rộng, việc đầu tư vào chế biến sâu được xem là giải pháp then chốt giúp nâng cao giá trị xuất khẩu, giảm áp lực mùa vụ và giữ vững vị thế dẫn đầu của sầu riêng Việt Nam. Nhờ những nỗ lực trong chế biến, sầu riêng đông lạnh Việt Nam hiện đã xuất khẩu sang 23 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường khó tính như Thái Lan, Mỹ và châu Âu, với kim ngạch đạt vài trăm triệu USD mỗi năm. Đặc biệt, với việc cánh cửa xuất khẩu sang Trung Quốc ngày càng rộng mở, ngành sầu riêng Việt Nam dự kiến sẽ đạt kim ngạch 500 triệu USD từ thị trường này, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành lên đến 3,5 tỷ USD trong những năm tới. Tuy nhiên, thách thức cũng không hề nhỏ khi thời gian vừa qua, một số lô hàng sầu riêng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc bị trả lại do phát hiện kim loại nặng (cadimi) hoặc dư lượng chất bảo quản không đạt yêu cầu. Điều này đã khiến giá trị xuất khẩu của sầu riêng giảm sút mạnh. (Tạp chí VietQ ngày 11/10)