ĐIỂM BÁO TUẦN (từ ngày 12 - 18/4/2025)

1. Anh tạm dừng thuế nhập khẩu đối với 89 sản phẩm. Chính phủ Anh đã công bố tạm dừng thuế nhập khẩu đối với 89 loại hàng hóa để hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước và giảm bớt gánh nặng tài chính cho người tiêu dùng. Biện pháp này có hiệu lực ngay lập tức và sẽ duy trì cho đến tháng 7-2027. Theo thông cáo báo chí chính thức được cập nhật vào ngày 14-4, việc dừng đánh thuế sẽ được áp dụng cho nhiều mặt hàng, từ các mặt hàng thiết yếu hằng ngày như mì ống, nước ép trái cây, gia vị và dầu dừa, đến các vật liệu công nghiệp như ván ép và nhựa được sử dụng trong xây dựng và sản xuất. Bộ trưởng Kinh doanh và Thương mại Anh Jonathan Reynolds nhấn mạnh: "Thương mại tự do và cởi mở là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần hạ giá thành và tạo điều kiện để các doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường toàn cầu. Đó là lý do chúng tôi quyết định cắt giảm thuế quan đối với nhiều mặt hàng" (trang web tuoitre.vn ngày 16/4/2025).

2. Giá sầu riêng lao dốc. Sầu riêng Ri6 tại vườn xuống 35.000-40.000 đồng một kg, bằng một phần ba so với cùng kỳ 2024, nhiều nơi ngừng thu mua giống Monthong do giá giảm sâu. Năm 2024, xuất khẩu sầu riêng từng lập kỷ lục với 3,3 tỷ USD, chiếm gần một nửa tổng kim ngạch rau quả cả nước, nhưng chỉ hai tháng đầu năm nay, giá trị xuất khẩu sầu riêng đã tụt xuống còn 52,7 triệu USD, giảm 69% so với cùng kỳ. Riêng kim ngạch từ Trung Quốc lao dốc tới 83%, chỉ còn 27 triệu USD. Sầu riêng từ vị trí dẫn đầu, nay rơi xuống hạng ba, sau thanh long và chuối. Mục tiêu 3,5 tỷ USD xuất khẩu sầu riêng năm 2025 có nguy cơ không đạt. Hiệp hội rau quả nhận định nếu các vướng mắc về kiểm định và thông quan không được tháo gỡ sớm, ngành sầu riêng Việt Nam sẽ còn tiếp tục đối mặt những cú sốc lớn hơn nữa (trang web vnexpress.net ngày 18/4/2025).

3. Chuyển hướng xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh Hoa Kỳ áp thuế đối ứng: Tầm nhìn chiến lược và những định hướng mới. Ngày 2 tháng 4 năm 2025, Hoa Kỳ chính thức áp mức thuế đối ứng quy mô lớn đối với hàng nhập khẩu từ hơn 180 quốc gia. Việt Nam bị áp thuế ở mức 46%. Mức thuế cao đột biến này đặt ra thách thức lớn cho các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Thủy sản chế biến sâu. Bắc Âu tiêu thụ nhiều thủy sản đã chế biến sẵn, đặc biệt là các loại tôm bóc nõn hấp chín, cá phi lê đông lạnh, đóng gói tiện dụng. Thị trường Bắc Âu có hệ thống phân phối lớn như Coop, ICA, ưu tiên sản phẩm có chứng nhận ASC hoặc GlobalG.A.P. Doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào khâu chế biến sâu, cải thiện hệ thống bao bì, truy xuất vùng nuôi để đáp ứng các tiêu chí khắt khe. Thực phẩm chay, hữu cơ. Đây là xu hướng tiêu dùng tăng trưởng nhanh tại Bắc Âu nhằm bảo vệ môi trường. Việt Nam có thể tận dụng lợi thế về nguyên liệu (hạt điều, hạt sen, cà phê đặc sản, trái cây nhiệt đới…) để phát triển các dòng sản phẩm như snack sấy lạnh, nước ép cô đặc, thực phẩm ăn liền thuần chay, gia vị tự nhiên. Tuy nhiên, yêu cầu về chứng nhận (EU Organic, HACCP), thiết kế bao bì sinh thái và khả năng tiếp thị rất cao, đòi hỏi chiến lược đầu tư bài bản (trang web vietnamexport.com ngày 16/4/2025).

4. Cơ hội nào cho cá tra Việt Nam? Theo Hiệp hội chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), thông tin Mỹ tạm hoãn áp thuế đối ứng trong vòng 90 ngày đã tạo hiệu ứng tích cực lên thị trường xuất khẩu, trong đó có xuất khẩu thủy sản và cá tra Việt Nam. Cụ thể, theo Vasep việc hoãn thuế mang lại tâm lý tích cực hơn cho thị trường. Có thể coi đây là “thời gian vàng” để Việt Nam và Mỹ tiếp tục đàm phán, hướng tới khả năng kéo dài thời hạn hoặc lý tưởng hơn là loại bỏ hoàn toàn thuế đối ứng, tức là giảm về 0%. Số liệu của Hải quan Việt Nam cho thấy, nửa đầu tháng 3/2025, xuất khẩu cá tra sang Mỹ đạt 13 triệu USD, giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế xuất khẩu cá tra tính đến ngày 15/3/2025 vẫn ghi nhận Mỹ là quốc gia tiêu thụ cá tra Việt Nam lớn thứ 2, chỉ sau Trung Quốc, với giá trị đạt 52 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2024. Theo Vasep, doanh nghiệp cần cụ thể hóa hướng đi, đa dạng hóa thị trường, đẩy mạnh tìm kiếm và phát triển các thị trường xuất khẩu mới ngoài Mỹ, trong khi vẫn đảm bảo nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và xây dựng thương hiệu để tăng sức cạnh tranh ngay cả khi có thuế cao (trang web vietnamexport.com ngày 17/4/2025).

5. Tôm Việt vào cuộc đua xanh nâng giá trị trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Nhờ sự nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp và người nuôi, tôm Việt Nam đã trở thành một trong những mặt hàng chủ lực, đưa Việt Nam vươn lên nhóm các quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới. Nằm trong top 3 quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và các yêu cầu ngày càng khắt khe về phát triển bền vững, ngành hàng tôm Việt Nam đang đứng trước những áp lực không nhỏ - nhưng đồng thời cũng là cơ hội lớn để chuyển đổi theo hướng phát triển xanh. Đây được xem là con đường tất yếu để nâng vị thế và giá trị trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho rằng ngành hàng tôm Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cách mạng xanh với sự thay đổi mạnh mẽ. Tôm Việt không chỉ tập trung vào sản lượng mà còn ưu tiên chất lượng, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo ra giá trị gia tăng bền vững. Đây chính là chìa khóa để con tôm Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường thế giới (trang web vietnamplus.vn ngày 16/4/2025).

6. Trung Quốc ký 4 nghị định thư, nhập khẩu thêm 'thực phẩm vàng' từ Việt Nam. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký kết 4 nghị định thư với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để xuất khẩu thêm nhiều loại nông sản từ Việt Nam sang quốc gia này, trong đó có loại 'thực phẩm vàng' là tổ yến thô và tổ yến sạch. 4 nghị định thư xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp từ Việt Nam sang thị trường Trung Quốc đã được ký trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam từ ngày 14 - 15.4 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong số này, có một nghị định thư về các yêu cầu kiểm dịch, kiểm tra và vệ sinh thú y đối sản phẩm thô và tổ yến sạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc (trang web thanhnien.vn ngày 15/4/2025).

7. Tiềm năng và cơ hội xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Brazil. Brazil là thị trường đầy tiềm năng cho thủy sản Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu đạt gần 130 triệu USD năm 2024, chủ yếu từ cá tra. Nhu cầu tiêu thụ cao, nguồn cung nội địa thiếu hụt, cùng chính sách nới lỏng tiêu chuẩn nhập khẩu mở ra cơ hội lớn. Việt Nam có thể tận dụng giá cạnh tranh, hợp tác thương mại song phương, và đàm phán MERCOSUR để tăng thị phần. Brazil, với dân số hơn 200 triệu người và mức tiêu thụ thủy sản bình quân 12 kg/người/năm, đang nổi lên như một thị trường đầy tiềm năng cho thủy sản Việt Nam. Năm 2024, Việt Nam đã trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ hai cho Brazil, chiếm 17% tổng khối lượng nhập khẩu và 9% giá trị thị phần, với kim ngạch đạt gần 130 triệu USD, tăng 14% so với năm 2023. Thành tựu này, chủ yếu nhờ cá tra, mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam củng cố vị thế và đa dạng hóa sản phẩm tại thị trường Nam Mỹ đầy triển vọng này. Bài viết sẽ phân tích tiềm năng và cơ hội xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Brazil, đồng thời đề cập đến những thách thức cần vượt qua. Thị trường Brazil: Nhu cầu mạnh mẽ, nguồn cung nội địa thiếu hụt. Brazil là thị trường chiến lược để Việt Nam mở rộng xuất khẩu thủy sản, đặc biệt với cá tra và các sản phẩm chế biến sẵn. Với lợi thế giá cả, sự hỗ trợ từ hợp tác song phương, và nhu cầu nhập khẩu ổn định, Việt Nam có cơ hội không chỉ củng cố vị thế mà còn đa dạng hóa đầu ra trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động. Tuy nhiên, việc vượt qua các rào cản kỹ thuật và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam chinh phục thị trường Nam Mỹ đầy tiềm năng này (trang web vasep.com.vn ngày 16/4/2025).

8. Kết nối doanh nghiệp Việt với thị trường Halal hàng nghìn tỷ USD. Việt Nam đang từng bước tham gia chuỗi giá trị Halal toàn cầu. Nhằm kết nối doanh nghiệp Việt với thị trường này, Trường Đại học Thương mại tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế đổi mới sáng tạo, hội nhập và phát triển bền vững, với chủ đề năm 2025 là phát triển kinh tế và thương mại Halal của Việt Nam. Cơ hội vàng tham gia thị trường Halal. Báo cáo từ nền tảng nghiên cứu thị trường MMR dự báo tổng doanh thu của thị trường thực phẩm Halal đến năm 2030 đạt khoảng 5.284,96 tỷ USD và 15.000 tỷ USD vào năm 2050. Hiện nay, hơn 2 tỷ người Hồi giáo sinh sống tại 112 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 57 quốc gia là thành viên của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, chiếm 25% dân số thế giới, trong đó tập trung số đông ở khu vực châu Á (62%), nhất là trong khối ASEAN. Trong vài năm trở lại đây, ngành kinh tế Halal đã trở thành phân khúc phát triển nhanh nhất trên thế giới với tốc độ tăng trưởng hằng năm là 5,2%, có lợi nhuận và sức ảnh hưởng nhất trong kinh doanh thực phẩm toàn cầu (trang web tienphong.vn ngày 17/4/2025).

9. Xuất khẩu trước thách thức thuế quan: Kỳ vọng từ thương mại điện tử xuyên biên giới. Giữa bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều biến động, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong quý I/2025 vẫn ghi nhận những tín hiệu khả quan. Tuy nhiên, phía trước là không ít thách thức, đặc biệt là từ các chính sách thuế quan của Mỹ. Trong bức tranh ấy, tận dụng tốt thương mại điện tử xuyên biên giới đang nổi lên như một giải pháp chiến lược. Quý I/2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 102,84 tỷ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 29,02 tỷ USD, tăng 15%, chiếm 28,2% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 73,82 tỷ USD, tăng 9%, chiếm 71,8%. “Lối mở” thương mại điện tử. Đây là tín hiệu tích cực, tạo nền tảng cho việc thực hiện mục tiêu xuất khẩu cả năm 2025 tăng trưởng 12%, tương đương 454 tỷ USD. Để đạt được mục tiêu này, mỗi tháng Việt Nam cần xuất khẩu trung bình khoảng 37,8 tỷ USD, cao hơn khoảng 4 tỷ USD so với mức trung bình năm 2024. “Các tập đoàn thương mại, tập đoàn công nghệ Việt Nam nên tham gia vào xây dựng những nền tảng thương mại điện tử của Việt Nam. Chúng ta không nên trông chờ vào các doanh nghiệp nước ngoài. Thậm chí chúng ta có thể thuê họ giúp chúng ta thực hiện mục tiêu này”, chuyên gia nhấn mạnh (trang web vnbusiness.vn ngày 15/4/2025).

 10. Thanh long bất ngờ soán ngôi 'vua' trái cây xuất khẩu Việt Nam. Lũy kế 2 tháng đầu năm nay, xuất khẩu thanh long đạt 93,8 triệu USD, chiếm 14,3% tỷ trọng. Kết quả này giúp thanh long vươn lên trở thành loại trái cây xuất khẩu số 1 Việt Nam. Thay đổi bất ngờ. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, thanh long và chuối dần chiếm giữ vị trí đứng đầu kim ngạch xuất khẩu rau quả những tháng đầu năm. Kim ngạch xuất khẩu rau quả hiện đã có sự thay đổi bất ngờ lớn về loại quả giữ vị trí dẫn đầu. Theo đó, xuất khẩu sầu riêng - loại quả vốn được mệnh danh là loại quả tỷ USD - giảm mạnh xuống chỉ giữ vị trí thứ 3. Cụ thể, riêng tháng 2, xuất khẩu thanh long đạt 35 triệu USD, chiếm 13,6 % trong tỷ trọng xuất khẩu rau quả. Lũy kế 2 tháng đầu năm xuất khẩu thanh long đạt 93,8 triệu USD, chiếm 14,3 % tỷ trọng. Ngày 11/4 vừa qua, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Hoàng Trung dẫn đầu đã đã làm việc với Cục Kiểm dịch động thực vật (APHIS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ, để sớm mở cửa thị trường trái cây tươi giữa hai nước. Đại diện phía Việt Nam đã đề nghị cơ quan chức năng phía Mỹ chấp nhận biện pháp xử lý hơi nước nóng đối với thanh long, nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện Mỹ là thị trường tiêu thụ gần 10% sản lượng thanh long xuất khẩu của Việt Nam. Nếu được chấp thuận phương pháp xử lý mới, lượng thanh long sang Mỹ có thể tăng mạnh (trang web dttc.sggp.org.vn ngày 16/4/2025).

11. Xuất khẩu gạo Việt Nam sang Philippines gặp áp lực cạnh tranh. Philippines sẽ là quốc gia nhập khẩu gạo hàng đầu thế giới trong năm 2025. Đây là cơ hội rất lớn cho xuất khẩu gạo Việt Nam, song sức ép cũng vô cùng lớn. Ông Phùng Văn Thành - Tham tán thương mại tại Philippin cho biết, trong bối cảnh giá lương thực leo thang, năng lực sản xuất nội địa không đủ đáp ứng tiêu dùng trong nước, Philippines được dự báo sẽ tiếp tục giữ vị trí quốc gia nhập khẩu gạo hàng đầu thế giới năm 2025.Sản xuất không bắt kịp tiêu dùng. Phân tích về thị trường Philippines cũng như tình hình sản xuất lúa gạo của nước này, ông Phùng Văn Thành cho biết, Philippines là quốc gia sản xuất nông nghiệp trong đó có sản xuất lúa gạo, tuy nhiên, trong nhiều năm qua sản xuất lúa gạo trong nước luôn không đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ. Phân tích thế mạnh của hạt gạo Việt Nam tại thị trường Philippines, ông Phùng Văn Thành cho biết, trước hết, gạo Việt Nam có phẩm cấp, chất lượng, giá cả phù hợp nên có tính cạnh tranh. Thứ hai, gạo Việt Nam phù hợp với thị hiếu tiêu dùng và có thể đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng Philippines, đặc biệt là tầng lớp đông đảo dân cư có thu nhập trung bình và thấp. Thứ ba, nguồn cung gạo ổn định của Việt Nam, khoảng cách địa lý, chi phí và thuận tiện trong chuyên chở, đáp ứng được nhu cầu nhập khẩu hàng năm của Philippines. Thứ tư, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam đã có quan hệ bạn hàng lâu năm với các nhà nhập khẩu gạo của Philippines, đã tạo được uy tín, lòng tin trong xuất khẩu gạo với các bạn hàng Philippines. Chính sách giảm thuế nhập khẩu: Kỳ vọng lớn, hiệu quả ngắn hạn (trang web congthuong.vn ngày 13/4/2025).

12. Đặt mục tiêu gỡ “thẻ vàng” IUU trong quý IV năm 2025. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trước ngày 30-6; gỡ “thẻ vàng” IUU trong quý IV. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cũng yêu cầu các đơn vị chuyên môn khẩn trương giải quyết các hồ sơ tồn đọng về mở cửa thị trường và cấp phép xuất khẩu cho doanh nghiệp. Đặc biệt lưu ý tới nhóm nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 66 của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị quản lý chuyên ngành cần rà soát, đề xuất phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính theo tinh thần “30-30-30,” bảo đảm giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ít nhất 30% chi phí kinh doanh (chi phí tuân thủ), bãi bỏ 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Đặc biệt, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị chuyên môn đẩy mạnh công tác chuyển đổi số; tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc Đề án 06 của Chính phủ, đặc biệt là hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phải hoàn thành trước ngày 30-6-2025 (trang web hanoimoi.vn ngày 13/4/2025).

13. Tăng tốc đưa xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 65 tỷ USD. Trong bối cảnh bất định, đặc biệt là Hoa Kỳ sẽ xem xét lại thuế đối ứng sau 90 ngày, việc nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch trong truy xuất nguồn gốc trở nên cấp thiết. Xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam từ đầu năm 2025 đến nay ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, trong bối cảnh bất định, đặc biệt là việc Hoa Kỳ dự kiến xem xét lại thuế đối ứng sau 90 ngày thì việc nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn thực phẩm và minh bạch trong truy xuất nguồn gốc trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đây được xem là những yếu tố then chốt để đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 65 tỷ USD, phấn đấu đạt 70 tỷ USD trong năm nay. Kế hoạch hành động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra với 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để có thể đạt được mục tiêu trên và giá trị gia tăng toàn ngành đạt từ 4% trở lên. Trong đó, việc nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng và đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế là định hướng xuyên suốt. Cùng với đó, việc xây dựng thương hiệu “Nông sản Việt” đang được chú trọng nhằm nâng cao giá trị và hình ảnh sản phẩm trên thị trường quốc tế. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy cho biết, Bộ đang nghiên cứu xây dựng Nghị định về thương hiệu nông sản, tạo nền tảng pháp lý cho việc bảo vệ và phát triển các sản phẩm chủ lực. Đây không chỉ là câu chuyện của chất lượng, mà còn là chiến lược dài hơi để định vị nông sản Việt trên bản đồ xuất khẩu thế giới. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng xây dựng Bộ tiêu chí phân loại thị trường, xác định chỉ tiêu xuất khẩu theo tiểu ngành, lĩnh vực và thị trường, đặc biệt thị trường còn nhiều tiềm năng; xây dựng báo cáo thị trường xuất khẩu nông sản, giải pháp ứng phó đối với những thay đổi liên quan đến thuế, xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật… tại các thị trường Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc. Khi thế giới ngày càng quan tâm đến yếu tố bền vững, an toàn và minh bạch, việc đầu tư bài bản vào chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu chính là chiếc chìa khóa để nông lâm thủy sản Việt Nam chinh phục thành công các thị trường, tiến tới một vị thế vững chắc trên toàn cầu.