I. LĨNH VỰC CHẤT LƯỢNG, AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG

1. Ứng dụng CNTT trong truy xuất nguồn gốc: Tấm vé thông hành nếu muốn xuất khẩu nông sản: Với sự bùng nổ của công nghệ thông tin như hiện nay, người tiêu dùng càng ngày càng có xu hướng sử dụng công cụ liên kết để tìm kiếm, truy xuất nguồn gốc, đặc biệt là hàng nông sản. Do đó, người sản xuất, đơn vị kinh doanh cũng cần phải áp dụng công nghệ 4.0 để quản lý, phát triển các chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. Truy xuất nguồn gốc xuất xứ đã và đang là yêu cầu bắt buộc khi Việt Nam cung cấp hàng hóa ra nhiều thị trường thế giới. Theo đại diện Vinafruit, đối với các thị trường lớn nhập khẩu mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU)… đều đưa ra các quy định bắt buộc về việc thực hiện hoạt động truy xuất nguồn gốc đối với doanh nghiệp của nước xuất khẩu tiêu biểu như: Quy định 178/2002/E của Liên minh châu Âu (EU), Luật Hiện đại hóa An toàn thực phẩm (FSMA) của Hoa Kỳ, Quy định của Trung Quốc về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm đối với mặt hàng nông sản nhập khẩu qua Lệnh 248, 249 áp dụng từ đầu năm 2022… (Báo Dân Việt ngày 21/10)

2. Việt Nam có nhiều thuận lợi phát triển thị trường Halal đầy tiềm năng: Thực phẩm Halal đang dần trở thành một phần quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Ở nhiều quốc gia, thực phẩm Halal không chỉ dành riêng cho người Hồi giáo mà còn được người tiêu dùng không theo đạo Hồi lựa chọn, mở ra cơ hội giao lưu giữa các dân tộc và tôn giáo khác nhau. Với dân số hơn 2 tỷ người, thị trường các nước Hồi giáo (thị trường Halal) đang được đánh giá là một thị trường đầy tiềm năng, đặc biệt với các nước có nhiều lợi thế về xuất khẩu nông sản, thủy sản như Việt Nam. Theo các chuyên gia nhận định, Việt Nam có nhiều cơ hội để xây dựng và phát triển ngành Halal thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, tham gia sâu, hiệu quả vào thị trường Halal toàn cầu. Việt Nam có thế mạnh về xuất khẩu nông, thủy sản với tiêu chuẩn cao; cơ cấu hàng xuất nhập khẩu của nước ta mang tính bổ sung đối với thị trường các nước Hồi giáo; Có điều kiện tận dụng cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới... (Tạp chí Chất lượng VN VietQ ngày 22/10; Báo Quốc tế ngày 22/10)

3. Xuất khẩu thủy sản có thể đối diện nhiều thách thức: Những tháng cuối năm, ngành thủy sản có nhiều cơ hội xuất khẩu, bởi các thị trường bước vào giai đoạn chuẩn bị thực phẩm cho kỳ nghỉ lễ Noel và Tết Dương lịch. Tuy nhiên, theo nhận định từ các chuyên gia, cùng với những cơ hội xuất khẩu lớn, thủy sản Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức như: dịch bệnh xảy ra với tôm ảnh hưởng đến nguồn nguyên liệu chế biến, thêm vào đó là sự cạnh tranh với sản phẩm tôm nhập từ Ecuador, khó cạnh tranh với nguồn cung lớn về cá tra, cá thịt trắng và một số loài thủy sản khác từ Trung Quốc... Bên cạnh những khó khăn khách quan, thủy sản Việt Nam còn đang đối mặt với những rào cản nội tại (đến thời điểm này, những quy định về kích cỡ cá ngừ khai thác vẫn chưa được giải quyết). (Trang tin Vietnamplus ngày 22/10)

4. Trung Quốc giảm mua, mặt hàng nông sản này của Việt Nam hụt thu hàng chục triệu USD: Xuất khẩu sắn giảm mạnh trong tháng 9/2024 do bị ảnh hưởng của mưa lũ và nhu cầu của Trung Quốc chậm. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tháng 9/2024, Việt Nam xuất khẩu được 121,02 nghìn tấn sắn và các sản phẩm từ sắn, trị giá 56,74 triệu USD, giảm 36,8% về lượng và giảm 34,7% về trị giá so với tháng 8/2024; So với tháng 9/2023 giảm 53,9% về lượng và giảm 53,7% về trị giá. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn đạt 1,91 triệu tấn, trị giá 879,22 triệu USD, giảm 10% về lượng và giảm 1,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023. (Trang trại Việt ngày 21/10)

5. Trung Quốc trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam: Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), 9 tháng đầu năm 2024, Việt Nam thu về hơn 7,2 tỷ USD từ hoạt động xuất khẩu thủy sản, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. 5 thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam có tổng giá trị 5,1 tỷ USD, tương ứng chiếm 70% kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2024. Trung Quốc & Hong Kong trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 1,33 tỷ USD, chiếm 18% tỷ trọng về giá trị.. Đứng sau là Mỹ với 1,32 tỷ USD, Nhật Bản với 1,1 tỷ USD, EU với 781 triệu USD, Hàn Quốc với 568 triệu USD... (Tạp chí Mekong ASEAN ngày 22/10)

6. Truy xuất nguồn gốc sản phẩm - Xu hướng mới trong cạnh tranh: Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và hội nhập quốc tế, việc truy xuất nguồn gốc (TXNG) sản phẩm ngày càng trở nên cấp thiết. Điều này không chỉ đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế toàn cầu, mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong hoạt động cạnh tranh. (Báo Ấp Bắc ngày 24/10)

7. Nhiều rào cản kỹ thuật đòi hỏi nông dân và doanh nghiệp chủ động nắm bắt các quy định mới: Nông dân và doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu nông sản cần chủ động nắm bắt các quy định mới của các nước nhập khẩu, như quy định của EU về các loại các sản phẩm không được phá rừng, đồng thời các quy định về mã số vùng trồng đúng theo quy định, đủ điều kiện xuất khẩu bền vững, mang lại giá trị kinh tế cao. Tại Hội nghị “Sơ kết sản xuất trồng trọt năm 2024; triển khai kế hoạch năm 2025 vùng Đông Nam bộ, Duyên hải Nam Trung bộ, Tây Nguyên và phổ biến Nghị định số 112 của Chính phủ quy định chi tiết về đất trồng lúa” do Bộ NNPTNT tổ chức vào ngày 23/10 tại TP. Phan Thiết, Thứ trưởng Hoàng Trung đề nghị các địa phương, đơn vị tăng cường giám sát, đánh giá, thanh tra, kiểm tra mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói xuất khẩu và nội địa; tiếp tục hướng dẫn các địa phương đánh giá, giám sát và cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói cho các đối tượng cây trồng phục vụ cho các thị trường xuất khẩu; chủ động, tăng cường xúc tiến thương mại nhằm tiêu thụ kịp thời các sản phẩm nông sản nói chung và cây trồng nói riêng. Đồng thời tăng cường chỉ đạo phát triển liên kết sản xuất, ứng dụng cơ giới hóa, bảo quản chế biến nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, phát huy cây trồng lợi thế… (Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh ngày 24/10)

8. Tiền Giang - Xuất khẩu lô dừa tươi chính ngạch đầu tiên sang Trung Quốc: Sở Công Thương Tiền Giang và Công ty Fado iExport tổ chức “Lễ khởi hành chuyến xe đầu tiên vận chuyển dừa tươi Tiền Giang xuất khẩu sang Trung Quốc,” với 3 container và số lượng gần 70 tấn dừa tươi. Đây là sự kiện quan trọng đối với địa phương trong nỗ lực xúc tiến thương mại nhằm đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng trái cây chủ lực chính ngạch đi thị trường các nước, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. (Vietnamplus ngày 24/10; Vtv ngày 25/10)

9. Việt Nam thu về 20 triệu USD từ loại gia vị đắt thứ 3 thế giới: Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu là một loại gia vị đắt đỏ thứ 3 trên thế giới, đứng sau nhụy hoa nghệ tây và vani. Đáng chú ý loại quả này lại có rất nhiều ở Việt Nam và mang lại giá trị xuất khẩu cao. Xuất khẩu nhóm hàng bạch đậu khấu – nhục đậu khấu của Việt Nam trong 9 tháng năm 2024 đạt 2.501 tấn, kim ngạch đạt hơn 20 triệu USD, giảm 4,8% về sản lượng nhưng tăng 3,1% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2023. (Báo Quảng Ninh ngày 23/10)

10. Doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần chủ động điều chỉnh chiến lược để duy trì vị thế trên thị trường: Trả lời câu hỏi của phóng viên tại Họp báo thường kỳ Bộ Công Thương diễn ra chiều ngày 23 tháng 10 năm 2024, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải cho rằng, với động thái gỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ, chắc chắn giá xuất khẩu của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng. Tính đến nay, kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam đã đạt 6,9 triệu tấn với giá trị khoảng 4,3 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2023. Đây là một dấu hiệu tích cực cho thấy sự hồi phục của ngành xuất khẩu gạo Việt Nam. Tuy nhiên, với sự gia tăng cạnh tranh từ Ấn Độ, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam cần phải chủ động điều chỉnh chiến lược để duy trì vị thế của mình trên thị trường. Việc Ấn Độ gỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo có thể khiến giá gạo toàn cầu giảm thêm. Điều này có thể tạo ra áp lực cho giá gạo xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các quốc gia khác như Thái Lan và Pakistan cũng đang cố gắng tăng cường xuất khẩu. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn có lợi thế riêng nhờ vào việc tập trung vào sản phẩm chất lượng cao. Điều này giúp Việt Nam không chỉ giữ vững thị trường trong nước mà còn mở rộng cơ hội xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU và Mỹ. (Trang tin Vietnamexport ngày 25/10)

II. LĨNH VỰC CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN

1. Cà Mau - Ứng dụng công nghệ bảo quản và chế biến để nâng cao giá trị tôm càng xanh: Các nhà nghiên cứu ở Trường ĐH Cần Thơ đã xây dựng nhiều quy trình bảo quản, chế biến tôm càng xanh, từ bảo quản sống bằng kỹ thuật gây mê, bảo quản lạnh bằng dung dịch gelatin đến đóng hộp và sấy khô. (Khoa học & Phát triển ngày 22/10)

2. Trái cây đông lạnh - Tiềm năng mới cho xuất khẩu nông sản Việt Nam: Đại diện Cục Bảo vệ thực vật cho hay cấp đông sẽ là động lực mới cho xuất khẩu trái cây thời gian tới, các cơ sở đóng gói, vùng trồng, DN cần nắm rõ và tuân thủ các quy định của nước nhập khẩu. Để sầu riêng đông lạnh xuất khẩu được sang Trung Quốc, sầu riêng đông lạnh phải được cấp đông ở nhiệt độ -35 độ C, trong thời gian tối thiểu 1 giờ và sau đó phải được bảo quản lạnh trong suốt quá trình lưu kho, vận chuyển, xuất khẩu ở nhiệt độ -18 độ C. Đây là những điều kiện kỹ thuật mà doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể làm được và khả thi; đồng thời, khuyến khích các đơn vị đầu tư vào công nghệ mới để chất lượng sản phẩm tốt hơn. (Đài PTTH An Giang ngày 24/10; Doanh nhân trẻ ngày 24/10)