I. LĨNH VỰC CHẤT LƯỢNG, AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG
1. Sầu riêng Việt Nam bị EU tăng tần suất kiểm tra lên 20%. Sầu riêng của Việt Nam xuất khẩu vào EU bị tăng tần suất kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại cửa khẩu lên 20% do không tuân thủ các quy định. Ngày 18/12, Liên minh châu Âu (EU) đã đăng công báo sửa đổi quy định về việc tạm thời tăng cường kiểm soát chính thức và các biện pháp khẩn cấp quản lý việc đưa một số hàng hóa từ nước thứ ba vào EU. Trong đó, đáng chú ý, sầu riêng Việt Nam vào EU sẽ bị tăng tần suất giám sát tại cửa khẩu. Cụ thể, sầu riêng của Việt Nam xuất khẩu vào EU bị đưa vào diện kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật với tần suất 20%, tăng 10% so với trước do không tuân thủ các quy định về ngưỡng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Cũng tại quy định mới của EU, quả ớt, đậu bắp và thanh long vẫn giữ nguyên tần suất kiểm tra tại biên giới. Cụ thể, thanh long 30%, ớt và đậu bắp 50% và phải kèm theo kết quả phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Quy định này có hiệu lực từ ngày 8/1/2025 (Trang web dantri.com.vn ngày 23/12/2024).
2. Kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm trong sản xuất, sơ chế, kinh doanh các sản phẩm nông lâm thủy sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Ngày 04/12/2024, Sở Nông nghiệp và PTNT ban hành Quyết định số 920/QĐ-SNN&PTNT thành lập Đoàn kiểm tra đột xuất việc chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP) đối với một số cơ sở sản xuất, sơ chế, kinh doanh nông lâm thủy sản trên địa bàn huyện Vân Đồn và các thành phố: Cẩm Phả, Uông Bí, Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh năm 2024 (Trang web của Sở Nông nghiep & ptnt tỉnh Quảng Ninh ngày 23/12/2024).
3. EU cấm hóa chất gây hại Bisphenol A trong các vật liệu tiếp xúc với thực phẩm: Cảnh báo cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Ngày 20 tháng 12, Ủy ban Châu Âu (EC) đã đăng thông báo ban hành lệnh cấm sử dụng bisphenol A (BPA), một hóa chất gây hại cho sức khỏe con người, trong các vật liệu tiếp xúc với thực phẩm và đồ uống. Lệnh cấm này đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu, bao gồm cả Việt Nam, khi xuất khẩu sản phẩm vào thị trường EU. Động thái này không chỉ thể hiện cam kết của EU trong việc bảo vệ sức khỏe công dân và đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn là lời nhắc nhở các doanh nghiệp xuất khẩu về tầm quan trọng của việc tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt khi tham gia vào thị trường EU. Việc thích nghi kịp thời không chỉ giúp bảo vệ uy tín của sản phẩm Việt Nam mà còn mở ra cơ hội lớn hơn tại thị trường này (Trang vietnamexport ngày 27/12/2024).
4. Cơ hội và thách thức cho xuất khẩu nông sản Việt Nam sang Vương quốc Anh. Thị trường Anh vốn nổi tiếng khó tính, đang dần trở nên quen thuộc với những sản phẩm mang thương hiệu "Made in Vietnam". Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 11 tháng, tổng kim ngạch thương mại Việt Nam - Anh đạt hơn 7,7 tỷ USD, tăng 18,1% so cùng kỳ năm ngoái, trong đó Việt Nam thặng dư hơn 6,1 tỷ USD, tăng 21,4%. Giá trị xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Anh đạt hơn 6,9 tỷ USD, cao hơn 19,5% so với cùng kỳ. Các loại nông sản, hải sản, mì, phở khô, trái cây tươi... đã trở nên quen thuộc trên bàn ăn của nhiều gia đình Anh. Việc các chuỗi siêu thị lớn như Tesco, Sainsbury’s hay các siêu thị thực phẩm cao cấp như Whole Food lựa chọn nhập khẩu và phân phối các sản phẩm Việt Nam là một minh chứng rõ ràng cho chất lượng và sự đa dạng của hàng hóa Việt Nam. Bên cạnh đó, các siêu thị người Việt và siêu thị chuyên kinh doanh hàng châu Á cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giới thiệu và phân phối các sản phẩm đặc trưng của Việt Nam đến người tiêu dùng Anh. Tại đây, người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm thấy các sản phẩm gạo, trà, cà phê, bánh kẹo đặc sản vùng miền, bánh đa nem, bánh tráng, mì, phở, bún khô cũng như các loại rau xanh, rau thơm, trái cây tươi... (Trang vietnamexport ngày 26/12/2024).
5. Quy định mới của EU về tăng cường kiểm tra bổ sung, biện pháp khẩn cấp quản lý nhập khẩu hàng nông sản, thực phẩm từ bên ngoài vào EU. Ngày 18 tháng 12 năm 2024, Ủy ban Châu Âu ban hành Quy định số 2024⁄3153 về rà soát áp dụng các biện pháp tăng cường kiểm tra bổ sung, biện pháp khẩn cấp quản lý nhập khẩu hàng nông sản, thực phẩm từ các bên ngoài vào EU theo quy định 2019⁄1793 và đưa ra quyết định đối với một số nông sản, thực phẩm có nguồn gốc tại Việt Nam như sau:
(i) Nâng tần suất kiểm tra mặt hàng sầu riêng từ 10% lên 20% và vẫn áp dụng tại Phụ Lục I, lý do trong thời gian qua, tỷ lệ cảnh báo về tồn dư thuốc BVTV trong các lô hàng sầu riêng xuất khẩu sang EU vẫn còn cao.
(ii) EU áp dụng tần suất kiểm tra tại biên giới đối với Thanh long từ 30%; đậu bắp và ớt, áp dụng tần suất kiểm tra đều là 50% đồng thời kèm theo các lô hàng là Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm và kết quả phân tích kiểm nghiệm về dư lượng thuốc BVTV tồn dư trong sản phẩm ( theo quy định tại phụ lục II). Lý do trong thời gian qua, số các lô hàng thanh long, ớt và đặc biệt là đậu bắp xuất khẩu sang EU vẫn còn bị cảnh báo, vi phạm quy định MRL không giảm do đó EU vẫn duy trì áp dụng biện pháp tăng cường kiểm tra như lần thông báo trước.
Quy định này có hiệu lực từ ngày 8 tháng 1 năm 2025 (Trang vietnamexport ngày 23/12/2024).
6. Rà soát việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm đường mía. Ngày 24 tháng 12 năm 2024, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 3485⁄QĐ-BCT về việc rà soát việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm đường mía (mã vụ việc: AR02.AC02.AD13-AS01). Để đảm bảo lợi ích cho tất cả các tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ việc, Cục PVTM khuyến nghị các tổ chức, cá nhân như sau: Tổ chức, cá nhân đăng ký bên liên quan theo mẫu Đơn đăng ký bên liên quan tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 37/2019/TT-BCT và gửi tới Cơ quan điều tra thông qua Hệ thống tiếp nhận hồ sơ phòng vệ thương mại trực tuyến (TRAV ONLINE – https://online.trav.gov.vn) trong thời hạn sáu mươi (60) ngày làm việc kể từ ngày có hiệu lực của quyết định tiến hành rà soát. Đồng thời, Đơn đăng ký bên liên quan có thể được gửi tới Cơ quan điều tra qua đường bưu điện hoặc thư điện tử (Trang vietnamexport ngày 26/12/2024).
7. Mười một tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam tăng 46,2% về giá trị. Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, tính đến hết tháng 11 năm 2024, xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam đạt 234,7 nghìn tấn, thu về gần 1,22 tỷ USD, giảm 4,4% về lượng, nhưng tăng 46,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2023 (Trang vietnamexport ngày 26/12/2024)
8. Năm định hướng hoạt động Xuất nhập khẩu năm 2025. Chiều 26/12, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2024 và triển khai nhiệm vụ năm 2025. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân tham dự và chỉ đạo Hội nghị, cùng với sự tham gia của đại diện các phòng, ban trực thuộc Cục Xuất nhập khẩu và đại diện các đơn vị liên quan. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đưa ra một số định hướng triển khai nhiệm vụ trong lĩnh vực Xuất nhập khẩu trong năm tới.
Thứ nhất, ứng dụng đổi mới công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, khuyến khích triển khai các kênh thương mại điện tử theo cả mô hình doanh nghiệp tới doanh nghiệp (B2B) cũng như doanh nghiệp tới người tiêu dùng (B2C).
Thứ hai, tăng cường cơ chế kiểm soát rủi ro để chất lượng kiểm tra, giám sát hàng hóa tốt hơn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý xuất nhập khẩu.
Thứ ba, tăng cường hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp, địa phương mở rộng hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu hàng hóa cũng như hợp tác chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng qua biên giới.
Thứ tư, tạo ra sự liên thông, kết nối thông tin, dữ liệu giữa các phòng, ban trong lĩnh vực xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa để tạo cơ sở pháp lý ràng buộc, minh bạch cho việc tổ chức, kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức trong quá trình hoạt động quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, từ đó nâng cao hiệu quả, chất lượng quản lý nhà nước.
Thứ năm, đẩy mạnh toàn diện công tác xây dựng Đảng, chú trọng, quan tâm, phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên, đơn vị nòng cốt trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức và xây dựng Đảng (Trang tin của Bộ Công Thương ngày 26/12/2024).
9. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT: Bộ sẽ tiếp tục rà soát cơ chế chính sách, kiên quyết gỡ bỏ những quy định không còn phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Tại Lễ mừng xuất khẩu thủy sản đạt 10 tỷ USD do VASEP tổ chức ngày 23/12/2024, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến đã có bài phát biểu chúc mừng VASEP và các doanh nghiệp thành viên về những thành tựu ấn tượng đã đạt được trong năm 2024. Thứ trưởng cũng chỉ đạo một số nội dung trọng tâm để ngành thủy sản vượt qua thách thức và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong năm 2025 (Trang tin vasep ngày 23/12/2024).
10. VASEP vinh danh 49 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản xuất sắc năm 2024. Tối 23-12, tại TP HCM, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức "Lễ Mừng xuất khẩu thủy sản đạt 10 tỉ USD năm 2024". VASEP đã vinh danh 49 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản xuất sắc năm 2024 (Trang tin vasep ngày 25/12/2024)
11. Tạo đà cho xuất khẩu thủy sản năm 2025 tăng trưởng từ 10-15%. Trên nền tảng thắng lợi của năm 2024, đề bài đặt ra cho xuất khẩu thủy sản năm 2025 sẽ về đích với mức tăng trưởng 10 - 15% tương ứng với mức khoảng trên 10 tỷ USD. Kỳ vọng này là rất khả quan, với nhiều cơ hội tiếp tục mở rộng thị trường và gia tăng giá trị (Tạp chí doanhnhantrevietnam ngày 27/12/2024).
12. Xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2024 - Kỷ lục mới, vị thế mới. Năm 2024, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn thách thức trong đó có yếu tố tác động mạnh của biến động thị trường, của thời tiết nắng nóng gay gắt, hạn hán, mưa bão tại các địa phương vùng Tây Nguyên, miền Trung, xâm nhập mặn tại các tỉnh, thành phố phía Nam; đặc biệt là cơn bão số 3 (Yagi) đã gây gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp các tỉnh phía bắc… mặc dù vậy ngành nông nghiệp đã vượt qua khó khăn, thách thức để đẩy mạnh sản xuất phát triển cả về quy mô và trình độ sản xuất (Trang web báo Nhân dân ngày 20/12/2024)
II. LĨNH VỰC CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN
1. Thu hút đầu tư lĩnh vực sản xuất, chế biến nông sản. Ở Hưng Yên, với sản lượng trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi thả thủy sản đều tăng cao qua các năm, việc chế biến nhằm nâng cao chất lượng, giá trị, bảo đảm an toàn sản phẩm là nhu cầu cần thiết của các tổ chức, cá nhân. Từ những định hướng, chủ trương của tỉnh trong thu hút đầu tư các dự án sản xuất, chế biến nông sản, đến nay, toàn tỉnh có 3.900 cơ sở, trong đó có khoảng 100 doanh nghiệp, cơ sở có đăng ký kinh doanh đầu tư vào lĩnh vực bảo quản, chế biến, kinh doanh nông sản... (Báo Hưng Yên ngày 26/12/2024).
2. Hội thảo chuyên đề “Chuỗi giá trị trong nuôi trồng thủy sản”. Ngày 25/12/2024, nhóm nghiên cứu mạnh "Dinh dưỡng Thức ăn và Nuôi trồng Thủy sản" đã tổ chức hội thảo chuyên đề “Chuỗi giá trị trong nuôi trồng thủy sản” tại Khoa Thuỷ sản. Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực thủy sản và các em sinh viên của Khoa Thuỷ sản. Với mục tiêu hướng đến phát triển bền vững, hội thảo tập trung vào các chủ đề quan trọng như: nâng cao chất lượng giống và thức ăn thủy sản, quản lý sức khoẻ động vật thủy sản, bảo quản chế biến, công nghệ và thiết bị. Các tham luận tại hội thảo đã phân tích sâu sắc những thách thức và cơ hội trong ngành, đồng thời đề xuất giải pháp nhằm gia tăng giá trị và nâng cao hiệu quả sản xuất (Trang web của Học viện Nông nghiệp Việt Nam ngày 27/12/2024).