ĐIỂM BÁO TUẦN (từ ngày 22/3 - 28/3/2025)
1. Tháo chốt để kinh tế tư nhân bứt phá: Hạn điền 'trói'nông nghiệp. Nông nghiệp không chỉ là thế mạnh mà trong nhiều giai đoạn khó khăn đã trở thành trụ đỡ của nền kinh tế. Thế nhưng, nhiều quy định, đặc biệt là chính sách hạn điền, vẫn "bó" ngành này chưa thể tạo giá trị lớn như tiềm năng vốn có. Vì sao trụ cột nông nghiệp kém hấp dẫn? Năm 2024, cả nước xuất siêu đạt 25 tỉ USD thì riêng ngành nông nghiệp chiếm gần 18 tỉ USD, tương đương 72%. Con số này có thể nhân lên gấp nhiều lần nếu nông nghiệp được cởi trói. "Nông nghiệp là lợi thế quốc gia. Nếu DN đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, tái tạo kín, gắn chặt với nông dân, kết nối với thị trường bằng các DN đầu đàn để dẫn dắt thì sẽ hình thành những ngành kinh doanh mũi nhọn, đem lại lợi nhuận lớn cho doanh gia và mở ra những hướng phát triển đột phá cho đất nước. Đây là bài học thành công của Brazil với cà phê, Malaysia với cọ dầu, Thái Lan với mía đường, Hà Lan với bò sữa, Na Uy với nghề cá, Thụy Điển với nghề rừng... Các DN tư nhân của VN thừa sức đạt tới nếu được mở đường đột phá", TS Đặng Kim Sơn hiến kế (trang web thanhnien.vn ngày 21/3/2025).
2. Tôm xuất khẩu giữ đà tăng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự báo, nhu cầu nhập khẩu thủy sản (trong đó có tôm) sẽ tiếp tục tăng đến cuối năm 2025, đặc biệt là khi kinh tế toàn cầu phục hồi và các thị trường mới nổi như Trung Đông, châu Phi và Đông Nam Á mở rộng tiêu thụ. Nhiều tín hiệu tích cực từ các FTA. Theo VASEP, 2 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu tôm giữ vững vị thế là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành khi đóng góp 542 triệu USD trong tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản hơn 1,4 tỷ USD. Hiện, Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới; sản phẩm tôm Việt Nam xuất khẩu đến khoảng 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó, top 3 thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất là Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản. Để phát triển thị trường thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết trong công tác quản lý, cơ quan chức năng ở Trung ương sẽ triển khai chương trình giám sát dư lượng; theo dõi, kịp thời xử lý các lô hàng bị cảnh báo: Tăng cường kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm. Đồng thời, cập nhật, phổ biến quy định của thị trường; xử lý, tháo gỡ rào cản của các thị trường; xúc tiến thương mại, phát triển thị trường…(trang web baomoi.com ngày 22/3/2025).
3. Xuất khẩu rau quả giảm trong 3 tháng liên tiếp. Trái ngược hoàn toàn so với năm 2024, xuất khẩu rau quả Việt Nam đang đối mặt với xu hướng giảm liên tiếp trong ba tháng đầu năm 2025. Theo ước tính của Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), trong tháng 3/2025, xuất khẩu rau quả ước đạt 421 triệu USD, giảm 10,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp kim ngạch xuất khẩu rau quả giảm. Xu hướng này trái ngược hoàn toàn so với năm 2024, khi ngành rau quả Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ suốt cả năm. Lũy kế ba tháng đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả giảm 13,2% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 1,1 tỷ USD. Hiện nay, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu rau quả chính của Việt Nam, tiếp đến là Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Australia, Malaysia, Hà Lan...( trang web trungtamwto.vn ngày 26/3/2025).
4. Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam: Những kỳ vọng và thách thức. Tháng 2⁄2025 đánh dấu một cột mốc kỷ lục của ngành cá ngừ Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm. Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng là hàng loạt thách thức đối với tăng trưởng của ngành. Kỳ vọng cho ngành cá ngừ trong năm nay. Theo Tổng cục Hải quan, giá trị xuất khẩu cá ngừ trong tháng 2 đạt gần 73 triệu USD, tăng 41% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là con số cao nhất tính theo tháng 2 trong suốt 5 năm qua. Tính chung 2 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đã vượt mốc 139 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024. Kỷ lục xuất khẩu trong tháng 2 là một tín hiệu đáng mừng, nhưng không phải là cái đích cuối cùng. Bởi trên hành trình hội nhập sâu rộng, chất lượng, tính bền vững và khả năng thích ứng mới là những yếu tố quyết định vị thế của ngành cá ngừ Việt Nam trong tương lai (trang web vietnamexport.com ngày 28/3/2025).
5. Bộ Công Thương thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành việc kinh doanh xuất khẩu gạo. Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 831⁄QĐ-BCT về việc thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành việc kinh doanh xuất khẩu gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long. Có 44 doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra đợt này. Các thương nhân thuộc diện kiểm tra có trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật về kinh doanh xuất khẩu gạo, đảm bảo minh bạch trong hoạt động mua bán, xuất khẩu. Cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh, hợp đồng xuất khẩu, nguồn gốc sản phẩm theo yêu cầu của đoàn kiểm tra. Không thực hiện các hành vi gian lận thương mại, thao túng giá cả hoặc lách luật trong xuất khẩu gạo. Chấp hành nghiêm các biện pháp điều tiết của Nhà nước, không lợi dụng tình hình thị trường để gây bất ổn cho ngành lúa gạo. Phối hợp chặt chẽ với đoàn kiểm tra, cung cấp thông tin trung thực, kịp thời để phục vụ công tác đánh giá, xử lý vi phạm nếu có (trang web vietnamexport.com ngày 27/3/2025)
6. Xuất khẩu cá tra tháng 2 năm 2025: Nhiều thị trường trọng điểm lấy lại “phong độ”. Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tháng 2 năm 2025 xuất khẩu (XK) cá tra Việt Nam sang các thị trường lấy lại đà tăng trưởng. Kim ngạch XK đạt 150 triệu USD, tăng 66% so với tháng 2⁄2024. Lũy kế XK cá tra trong 2 tháng đầu năm nay đạt 284 triệu USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, Trung Quốc & Hồng Kông vẫn duy trì là nhà nhập khẩu (NK) nhiều nhất cá tra Việt Nam. XK cá tra sang thị trường này trong tháng 2/2025 đạt 36 triệu USD, tăng 56% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng giá trị XK cá tra sang Trung Quốc & Hồng Kông trong 2 tháng đầu năm nay đạt 67 triệu USD, giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự sụt giảm này chủ yếu do kim ngạch XK trong tháng đầu năm giảm, khi Việt Nam có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài (trang web vietnamexport.com ngày 25/3/2025).
7. Hungary thu hồi sản phẩm xiên tôm sống lột vỏ đông lạnh nhãn hiệu Ben's Easy Kitchen. Dựa trên thông tin nhận được qua Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của Liên minh châu Âu (RASFF), Cơ quan Bảo vệ người tiêu dùng và Thương mại quốc gia Hungary (NKFH) thông báo đã phát hiện thấy dư lượng thuốc thú y trong các xiên tôm đông lạnh được nhập khẩu từ Việt Nam (trang web vietnamexport.com ngày 25/3/2025).
8.Vẫn lo ngành hàng nông sản thực phẩm chật vật ‘vượt rào’. Ngành hàng nông sản thực phẩm Việt đối mặt nguy cơ bị từ chối nhập khẩu, mất thị trường khi các nước nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định về an toàn thực phẩm. Để hướng đến xuất khẩu, một dấu hỏi lớn được đặt ra là liệu các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở ngành hàng này có thể tự nâng cấp để vượt qua các rào cản tiêu chuẩn khắt khe hay không? Từ nguyên nhân này, như khuyến nghị của bà Quyên, các DN nhỏ và vừa cần nâng cấp cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện sản xuất đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh. Đồng thời, cần tuân thủ tiêu chuẩn HACCP để quản lý và kiểm soát nguy cơ an toàn thực phẩm. Các công ty cũng nên đào tạo nhân lực về quy trình an toàn thực phẩm nhằm giảm thiểu sai sót trong sản xuất. Hơn nữa, cần áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, giúp kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra (trang web vnbusiness.vn ngày 28/3/2025).
9. Rào cản chính sách không được tháo gỡ, ngành nông nghiệp Việt Nam khó giữ vững lợi thế cạnh tranh. Sáng ngày 27/3/2025, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế – Văn phòng Chính phủ, hội thảo “Một số bất cập trong việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp” đã diễn ra. Sự kiện do Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam phối hợp cùng Hiệp hội Phân bón Việt Nam và Hội Chăn nuôi Việt Nam tổ chức, với sự chủ trì của các chuyên gia đầu ngành gồm TS. Hồ Xuân Hùng, TS. Phùng Hà và TS. Nguyễn Xuân Dương. Cần nâng cao vai trò của các cơ quan quản lý trong việc kiểm soát chất lượng hàng hóa nông nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực chăn nuôi. Theo TS. Nguyễn Xuân Dương, “Đây là thời vận tốt, để Việt Nam có được thể chế pháp luật và chính sách phát triển tốt nhất, nâng tầm chất lượng, sức cạnh tranh của thương hiệu sản phẩm, hàng hóa Việt Nam. Cùng với đó, cơ quan chủ trì soạn thảo rất cần sự khách quan và tranh thủ rộng rãi ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học ở trong, ngoài nước, nhất là của các Hiệp hội ngành hàng” (trang web nhachannuoi.vn ngày 28/3/2025).
10. Thúc đẩy thương mại nông sản hai chiều giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Với nền tảng hợp tác vững chắc, thương mại nông sản hai chiều giữa Việt Nam và Hoa Kỳ không còn là vướng mắc quá lớn giữa hai bên. Thúc đẩy cân bằng thương mại nông sản. Tại buổi làm việc, Đại sứ Marc Knapper khẳng định Hoa Kỳ luôn đồng hành với sự phát triển bền vững của Việt Nam, luôn có tiếng nói trong các lĩnh vực quan trọng như biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên thiên nhiên và thủy sản bền vững. Ông bày tỏ mong muốn tiếp tục hợp tác với Chính phủ Việt Nam, thúc đẩy phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường, góp phần củng cố quan hệ ngoại giao hai nước (trang web vietnamplus.vn ngày 26/3/2025).
11. Triển vọng xuất khẩu sang Philippines nhìn từ thành công của gạo Việt. Thành công của gạo Việt Nam tại Philippines là bước đệm quan trọng giúp doanh nghiệp Việt mở rộng thị phần và đẩy mạnh xuất khẩu nhiều nhóm hàng khác. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, thách thức về cạnh tranh, chính sách thương mại và rào cản kỹ thuật vẫn tồn tại (trang web baobinhthuan.com.vn ngày 27/3/2025).