I. LĨNH VỰC CHẤT LƯỢNG, AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG
1. Quảng Ninh - Đảm bảo an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp: Tham gia sản xuất và tiêu thụ nông sản an toàn, vừa có lợi cho sức khỏe, vừa nâng cao được hiệu quả canh tác nên ngày càng có nhiều nông dân tích cực hưởng ứng. Trong xu thế hội nhập toàn cầu, vấn đề xây dựng chuỗi cung cấp thực phẩm nông sản an toàn là xu hướng tất yếu của ngành nông nghiệp nhằm thay đổi tập quán canh tác, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu sử dụng thực phẩm sạch của người tiêu dùng. Ngành nông nghiệp tỉnh cũng đã rất nhanh nhạy bắt kịp xu thế này và ở nhiều địa phương đã hình thành được các mô hình liên kết sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ nông sản, đảm bảo ATTP. Để đưa ra thị trường những sản phẩm rõ nguồn gốc, cùng với hướng dẫn người dân sản xuất an toàn, cơ quan chuyên môn của Sở NN&PTNT cũng chú trọng kiểm soát, xử lý các vi phạm liên quan đến an toàn thực phẩm (ATTP). Nhờ đó chất lượng sản phẩm ngày càng nâng lên, sức khỏe người tiêu dùng bảo đảm. (Báo Quảng Ninh ngày 25/11)
2. Nhân rộng các mô hình chuỗi cung ứng nông, lâm, thủy sản an toàn: Khánh Hòa luôn dựa vào tiềm năng địa lý và sự sáng tạo, tìm tòi hướng đi để phát triển nông nghiệp đa dạng với những sản phẩm nông sản chủ lực như: xoài Cam Lâm, sầu riêng Khánh Sơn, dừa xiêm Ninh Hòa... Tuy nhiên, việc tiêu thụ nông sản lâu nay chủ yếu dưới dạng sản phẩm thô và tập trung vào thị trường nội địa, hoặc phải phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, dẫn đến tình trạng "được mùa mất giá, mất mùa được giá". Đồng thời, chuỗi liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm vẫn còn nhiều hạn chế, khiến giá trị gia tăng chưa được khai thác tối ưu. Để nâng cao giá trị cho nông sản, tỉnh nhận thấy cần phát triển chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, vừa đảm bảo tính bền vững, vừa giúp nông nghiệp Khánh Hòa vươn xa. Vấn đề đặt ra là phải xây dựng đầu ra cho sản phẩm, tạo dựng thương hiệu nông sản và quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, OCOP; giải pháp kết nối cung cầu, tăng cường hợp tác sản xuất và kinh doanh, qua đó mở rộng các chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp tại Khánh Hòa. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ bền vững và đẩy mạnh quảng bá thương hiệu là những yếu tố then chốt để đưa nông sản Khánh Hòa vươn xa. (Trang tin Bnews ngày 25/11)
3. Nông sản tìm cơ hội trong thách thức xuất khẩu: Xuất khẩu nông sản năm 2024 có nhiều điểm sáng, mang về nguồn kim ngạch vượt chỉ tiêu đề ra của Chính phủ. Điều này cho thấy nỗ lực rất lớn của các đơn vị, chuỗi mắt xích trong toàn ngành: thuỷ sản, lúa gạo, trái cây, gỗ, tiêu, điều,… Đồng thời, những thành tích này cũng khẳng định vai trò của tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong suốt thời gian qua. Tuy nhiên, dù có nhiều thành tích xuất khẩu tươi sáng, nhưng ngành nông sản vẫn còn đối diện với nhiều thách thức lớn. Xuất khẩu nông sản Việt Nam đang đối diện với 5 thách thức lớn. Đó là giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, chi phí vận tải, logistics chưa có dấu hiệu giảm, chính sách nhập khẩu của các nước liên tục thay đổi và lãi suất ngân hàng có biến động. (Báo Tin tức ngày 25/11)
4. Xuất khẩu thủy sản vào Hoa Kỳ - Cơ hội lớn, thách thức nhiều: Xuất khẩu thuỷ sản sang Hoa Kỳ đứng trước nhiều cơ hội gia tăng kim ngạch, nhưng cũng không ít rủi ro thời gian tới. Trong thời gian qua, xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam duy trì đà tăng trưởng hai con số và vẫn đang phát triển mạnh tại thị trường Hoa Kỳ. Hoa Kỳ đang có xu hướng giảm nhập khẩu các sản phẩm thủy sản từ Trung Quốc, song song với đó tìm kiếm các nguồn cung thay thế, và Việt Nam sẽ là lựa chọn hàng đầu nhờ nhiều lợi thế hơn các đối thủ khác. Mặt khác, đến thời điểm này, kết quả thuế chống bán phá giá đối với tôm, cá tra và thuế chống trợ cấp với tôm nước ta xuất khẩu sang Hoa Kỳ có xu hướng ngày càng thuận lợi hơn. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt tận dụng mở rộng thị phần tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Đầu tiên phải kể đến là các biện pháp phòng vệ thương mại của Hoa Kỳ như thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp hay rất nhiều tiêu chuẩn, yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng sản phẩm. (VTV online ngày 27/11)
5. Gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản về giấy xác nhận nguyên liệu: Cục Thuỷ sản vừa có công văn 2437/TS-KTTS về việc tổ chức thực hiện cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản (giấy SC), giấy chứng nhận thủy sản khai thác (giấy CC) gửi Chi cục Thủy sản các tỉnh, thành phố ven biển và tổ chức quản lý cảng cá. Theo công văn này, Cục Thủy sản đề nghị các đơn vị nói trên nghiêm túc thực hiện cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản, giấy chứng nhận thủy sản khai thác đúng theo quy định tại Thông tư số 21/2018/TT-BNNPTNT và Thông tư số 01/2022/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, không yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm các hồ sơ không có trong quy định hiện hành. Nguyên nhân là do thời gian qua, Cục Thủy sản đã nhận được phản ảnh của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hải sản về việc gặp khó khăn trong việc xin cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác, giấy chứng nhận thủy sản khai thác do nhiều chi cục, cảng cá chưa thực hiện đúng các quy định hiện hành hoặc áp dụng quy định một cách máy móc, cứng nhắc, thậm chí yêu cầu thêm những nội dung ngoài quy định của pháp luật. Việc tổ chức thực hiện những yêu cầu quản lý này tại một số địa phương không đúng quy định đã gây ra không ít khó khăn cho ngư dân, doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh. (Diễn đàn Doanh nghiệp ngày 27/11; Sài Gòn giải phòng ngày 28/11)
6. Một loại nông sản ‘trời ban’ cho Việt Nam đang bán đắt như tôm tươi tại Ukraine - Xuất khẩu tăng nóng 1.500%, nước ta là ‘trùm’ đứng thứ 3 thế giới: Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, khối lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam lũy kế trong 10 tháng đầu năm là hơn 7,7 triệu tấn gạo, thu về hơn 4,86 tỷ USD, tăng 10,13% về lượng và tăng gần 34% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023. Ngoài 3 thị trường chủ đạo là Philippines, Indonesia và Malaysia, mức nhập khẩu gạo Việt Nam vào Ukraine tăng mạnh nhất trong số các thị trường với mức tăng trưởng đến 4 chữ số (sản lượng gạo Việt xuất sang Ukraine trong 10 tháng đạt 10.834 tấn, tương đương hơn 7,2 triệu USD, tăng 1.486% về lượng và tăng đến 1.545% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023). Dự báo cả năm 2024, Việt Nam có thể đạt mức xuất khẩu trên 8,5 triệu tấn, tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm 3 quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, cùng với Ấn Độ và Thái Lan. Theo các chuyên gia, để đạt được mục tiêu xuất khẩu kỷ lục, ngành lúa gạo Việt Nam cần tập trung vào các giải pháp như: Tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường mới và khai thác triệt để lợi thế từ các FTA để tăng cường xuất khẩu gạo chất lượng cao. Bên cạnh đó, cần đầu tư nâng cao chất lượng (tăng cường đầu tư vào sản xuất gạo hữu cơ và gạo cao cấp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế) và ứng phó biến động thị trường (theo dõi sát tình hình cung cầu toàn cầu, tận dụng cơ hội xuất khẩu trong bối cảnh khan hiếm gạo ở nhiều quốc gia). (Nhịp sống thị trường ngày 28/11)
7. Nhiều mặt hàng nông sản “bùng nổ” về giá trị xuất khẩu: Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 11 ước đạt 5,3 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu 11 tháng năm nay đạt gần 57 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu nông sản đạt gần 30 tỷ USD, tăng 23%; thủy sản đạt hơn 9 tỷ USD, tăng gần 12% và lâm sản đạt gần 16 tỷ USD, tăng gần 20%. Đây là 3 nhóm hàng có cán cân thương mại ở trạng thái thặng dư. Đặc biệt, có 7 mặt hàng đạt thặng dư trên 1 tỷ USD, bao gồm: Gỗ và sản phẩm gỗ, rau quả, cà phê, gạo, tôm, cá tra và hạt tiêu. Từ kết quả 11 tháng cho thấy, mục tiêu giá trị kim ngạch xuất khẩu năm nay đạt kỷ lục mới là 60 - 62 tỷ USD được các bên đánh giá là khả thi. Có thể thấy hầu hết các mặt hàng chủ lực đều tăng trưởng cao. Trong đó rau quả và cà phê có đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành nông nghiệp. (VTV ngày 28/11)
8. Công bố đơn vị đầu tiên ở Đông Nam Á chứng nhận tiêu chuẩn JFS-A/B: Trung tâm Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường vùng 6 tại quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ là đơn vị đầu tiên ở Việt Nam và Đông Nam Á chứng nhận tiêu chuẩn JFS-A/B. JFS là chứng nhận, đánh giá sự phù hợp về quản lý an toàn thực phẩm do Hiệp hội Quản lý An toàn Thực phẩm Nhật Bản (JFSM) biên soạn, bao gồm 3 yếu tố: hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSM), phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) và thực hành sản xuất tốt (GMP). JFSM đã biên soạn được 6 tiêu chuẩn liên quan đến thực phẩm; trong đó, có 4 tiêu chuẩn dành cho nhà sản xuất (JFS-A, JFS-B, JFS-B Plus và JFS-C). Hiện JFS-A, JFS-B chủ yếu chứng nhận dành cho các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ; JFS-C là tiêu chuẩn cao hơn. Riêng JFS-B Plus là tiêu chuẩn mới được ban hành năm 2024 nhằm cải tiến, nâng cao để phù hợp với tiêu chuẩn chứng nhận toàn cầu ở mức độ trung bình của Tổ chức Sáng kiến an toàn thực phẩm toàn cầu (GFSI). (Bnews ngày 29/11)
9. Cơ hội và thách thức cho thủy sản Việt Nam tại thị trường Mỹ: Mỹ luôn là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ trong 5 năm qua dao động từ 1,5 tỷ USD đến 2,1 tỷ USD mỗi năm. Do đó, những biến động kinh tế, chính trị tại thị trường Mỹ luôn tác động nhất định đến xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam. Sau khi ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ, các chuyên gia nhận định, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, bao gồm thủy sản sẽ có những cơ hội và thách thức mới. trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung tiếp tục kéo dài, chuỗi cung ứng và nhập khẩu hàng hóa của Mỹ sẽ tiếp tục dịch chuyển. Cụ thể, Mỹ có xu hướng đánh thuế cao để giảm lượng nhập khẩu đối với các sản phẩm từ Trung Quốc, đồng thời tìm kiếm các nguồn cung thay thế. Vì vậy, Việt Nam sẽ là một trong những nguồn cung thủy sản thay thế được các nhà nhập khẩu Mỹ ưu tiên, mở ra cơ hội gia tăng thị phần. Tuy nhiên, các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cũng phải đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp và các yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng sản phẩm. Dù kết quả thuế chống bán phá giá đối với tôm, cá tra và thuế chống trợ cấp với tôm Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có xu hướng thuận lợi hơn trong năm 2024, các doanh nghiệp vẫn cần thận trọng và có chiến lược khi xuất khẩu sang thị trường này. (Vietnamplus ngày 29/11)
10. Thúc đẩy sản xuất qua kết nối chuỗi cung ứng nông lâm thủy sản an toàn: Ngày 29/11, Sở NN&PTNT Hà Nội tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện chương trình phối hợp về bảo đảm an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông lâm thủy sản giao thương giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố năm 2024. Hội nghị nhận định công tác phối hợp giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố trong công tác nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm, xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ thực phẩm nông lâm thủy sản đã được thực hiện thường xuyên. Việc đẩy mạnh kết nối chuỗi cung ứng nông sản giữa Hà Nội và các tỉnh, thành góp phần bảo đảm nguồn cung các sản phẩm nông lâm thủy sản, cân đối cung cầu hàng hóa, ổn định thị trường, kiềm chế lạm phát, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm nông lâm thủy sản trên địa bàn Hà Nội. (Báo điện tử Chính phủ ngày 29/11)
II. LĨNH VỰC CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN
1. Công ty chế biến thủy sản thuộc top 3 Nhật Bản mở nhà máy tại Việt Nam: Công ty chế biến thủy sản lớn thứ ba Nhật Bản, Kyokuyo, vừa đầu tư 12,65 triệu USD xây dựng nhà máy mới tại Việt Nam, trong bối cảnh lo ngại về an toàn nguồn nước tại Fukushima và sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường Trung Quốc, theo Nikkei Asia. Nhà máy đặt tại tỉnh Long An, dự kiến xuất khẩu các sản phẩm như cua và phi lê cá đi khắp thế giới, bao gồm cả Nhật Bản và Đông Nam Á. Theo thông tin từ Kyokuyo, nhà máy sẽ sử dụng các trang thiết bị hiện đại nhập khẩu từ Nhật Bản và châu Âu, đồng thời cần đến khoảng 800 lao động phổ thông. Nhà máy dự kiến đi vào hoạt động hoàn toàn vào tháng 2/2025 với sản lượng hàng năm đạt 5.000 tấn. (Trang tin của VASEP ngày 27/11)
2. Giải pháp giúp giảm hao hụt trong quá trình vận chuyển thủy sản xuất khẩu: Ngành thủy sản xuất khẩu đang đối mặt với thách thức lớn về việc duy trì chất lượng và độ tươi ngon của sản phẩm trong quá trình vận chuyển quốc tế. Đây là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến uy tín và giá trị kinh tế của ngành thủy sản Việt Nam. Do đó, việc áp dụng các công nghệ bảo quản và vận chuyển tiên tiến là điều cần thiết để giảm thiểu tổn thất và giữ vững chất lượng sản phẩm đến tay người tiêu dùng. (Trang tin tepbac.com ngày 29/11)