I. LĨNH VỰC CHẤT LƯỢNG, AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG

1. Giá gạo Việt Nam tiếp tục lao dốc, nông dân lo lắng. Giá gạo Việt Nam tiếp tục giảm, đặc biệt gạo 5% tấm ngày càng xa mốc 500 USD/tấn. Xu hướng tương tự cũng xảy ra với Thái Lan và Pakistan, nhưng bất ngờ nhất là giá gạo Ấn Độ lại tăng nhẹ. Theo cập nhật từ Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Việt Nam giảm thêm 8 USD so với cuối năm 2024 và hiện chỉ còn 473 USD. Tương tự, gạo 25% tấm giảm 16 USD còn 438 USD/tấn. Đây đều là mức giá thấp nhất trong khoảng 2 năm qua. Xu hướng này khiến nhiều nông dân ĐBSCL lo lắng khi đang bước vào vụ thu hoạch lúa lớn nhất trong năm. Giải thích về tình trạng này, ông Nguyễn Vĩnh Trọng, Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Việt Hưng (Tiền Giang), cho biết: Về thị trường, do vừa kết thúc năm 2024, các nước nhập khẩu lớn như Philippines và Indonesia vẫn chưa có kế hoạch cho năm mới 2025. Trong khi đó, vụ đông xuân sớm của Việt Nam đã bắt đầu cho thu hoạch ở một số nơi nên nguồn cung lúa gạo nguyên liệu tăng trở lại. Đông xuân cũng là vụ thu hoạch lớn nhất trong năm của Việt Nam nên các nhà nhập khẩu cũng muốn chần chừ để chờ mức giá tốt hơn. So với cùng kỳ năm 2024 thì năm 2025 nguồn cung gạo trên thế giới có sự quay trở lại của thị trường Ấn Độ; yếu tố này tác động mạnh đến giá gạo xuất khẩu thế giới (Trang web thanhnien.vn ngày 5/1/2025).

2. Xuất khẩu tôm 2024: Giữ vững vị thế giữa muôn trùng thách thức. Năm 2024 vừa qua, ngành tôm phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Tuy vậy, ngành tôm đã kiên trì và nỗ lực vượt qua thử thách, khẳng định vị thế vững chắc trong xuất khẩu, là một trong những trụ cột kinh tế, đóng góp đáng kể vào sự phát triển quốc gia. Năm 2024, XK tôm tranh thủ sự hồi phục nhu cầu và giá NK tại thị trường Mỹ, Trung Quốc. Nên XK tôm sang 2 cường quốc này đã bứt phá mạnh mẽ. Bên cạnh đó, DN XK tôm vẫn giữ được chỗ đứng tại các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU nhờ vào uy tín và chất lượng sản phẩm cũng như lợi thế của hàng chế biến giá trị gia tăng từ tôm (Trang web vasep.com.vn ngày 8/1/2025).

3. Doanh nghiệp cần chủ động nhiều phương án phù hợp để tiếp tục kinh doanh tại thị trường Hoa Kỳ. Ngày 8⁄1⁄2024, tại thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội thảo “Chính sách mới của Hoa Kỳ: Những tác động đến thương mại và đầu tư”, do Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ - Việt Nam và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức. Ông Kevin Morgan - Chủ tịch Hội đồng quản trị Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ - Việt Nam nhấn mạnh, không chỉ Việt Nam mà các quốc gia trên toàn thế giới đều đang quan tâm về tác động của chính quyền sắp tới của Hoa Kỳ đối với các chính sách thương mại. Việt Nam có thặng dư thương mại trên 100 tỷ USD với Hoa Kỳ. Do đó, Việt Nam chắc chắn sẽ có những tác động của chính sách thương mại mới của Hoa Kỳ. “Mặc dù, không ai biết chính xác chính sách thương mại và thuế quan mới sẽ như thế nào, nhưng tôi nghĩ tốt hơn là nên chuẩn bị và lên kế hoạch cho nhiều phương án khác nhau để tiếp tục kinh doanh tại thị trường Hoa Kỳ”, ông Kevin Morgan nhấn mạnh (Trang web vietnamexport.com ngày 9/1/2025).

4. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý an toàn thực phẩm. Nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý an toàn thực phẩm, Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm đã ban hành kế hoạch hậu kiểm về an toàn thực phẩm số 11/KH-BCĐTƯATTP ngày 03/01/2025. Theo báo cáo của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương, Bộ Công an, trong năm 2024, Bộ Y tế đã kiểm tra 354.820 cơ sở, phát hiện 22.073 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm; đã xử lý 9.043 cơ sở (chiếm 40,9% số cơ sở vi phạm), trong đó phạt tiền 6.658 cơ sở với số tiền phạt hơn: 33.53 tỷ; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thực hiện thanh tra 16.182 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và nông lâm thủy sản, xử phạt hành chính 1.359 cơ sở (8,4%), tương đương với cùng kỳ năm 2023 (8,4%, tổng số tiền xử phạt là 15,826 tỷ đồng, tăng so với cùng kỳ năm 2023 (12,718 tỷ đồng); Bộ Công Thương (lực lượng quản lý thị trường) trong 10 tháng năm 2024 đã kiểm tra 9.677 vụ, số vụ xử lý 7.690 vụ; số  tiền phạt hơn 50.1 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy gần 53.5 tỷ đồng (trang web thuonghieucongluan.com.vn ngày 9/1/2025).

5. Hà Nội chủ động dự trữ, không để thiếu thực phẩm an toàn dịp Tết. Ngày 7/1, đoàn kiểm tra của Bộ NN&PTNT đã làm việc với UBND TP Hà Nội về công tác đảm bảo nguồn cung thực phẩm nông lâm thuỷ sản dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025. Tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam và thành viên đoàn kiểm tra đánh giá cao TP Hà Nội đã triển khai đầy đủ, kịp thời các chỉ đạo của Trung ương, Bộ NN&PTNT về bảo đảm nguồn cung thực phẩm nông lâm thuỷ sản an toàn dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025. Đặc biệt, TP đã có đánh giá chi tiết, kế hoạch cụ thể nhằm chủ động dự trữ hàng hoá phục vụ dịp Tết cho người dân (Trang web kinhtedothi.vn ngày 7/1/2025).

6. Khởi tố 62 vụ vi phạm về an toàn thực phẩm trong năm 2024. Theo báo cáo trong năm 2024, Bộ Công an đã khởi tố 62 vụ, 97 bị can liên quan đến sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; vi phạm quy định về an toàn thực phẩm... Bộ Công an phát hiện, xử lý 8.959 vụ vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm (tăng 1.854 vụ so với năm 2023) với 8.978 đối tượng vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm (tăng 1.917 so với năm 2023), trong đó 8.490 cá nhân và 488 tổ chức. Khởi tố 62 vụ, 97 bị can (tăng 29 vụ, 63 bị can so với năm 2023). Trong đó, tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm 43 vụ; tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm 9 vụ; các tội khác liên quan đến thực phẩm 10 vụ (Trang web vneconomy.vn ngày 8/1/2025).

7. Siết chặt chất lượng giống thủy sản và sử dụng kháng sinh. Cục trưởng Cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Trần Đình Luân nhấn mạnh, có hai vấn đề trọng tâm, trọng điểm mà ngành thủy sản sẽ tập trung trong năm 2025, đó là kiểm soát chặt chẽ hơn nữa chất lượng giống thủy sản và việc sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản. Tiếp tục giảm khai thác, tăng nuôi trồng thủy sản. Bước sang năm 2025, ngành thủy sản xác định tiếp tục thực hiện chủ trương mà Chiến lược phát triển thủy sản đề ra là giảm khai thác và tăng nuôi trồng thủy sản. Đồng thời, triển khai đồng bộ, thống nhất trên cả nước đối với các chương trình, đề án, kế hoạch phát triển ngành thủy sản thực hiện Chiến lược đã được Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt (Trang web baokiemtoan.vn ngày 5/1/2025).

8. Xuất khẩu nông - lâm - thủy sản năm 2025: Cùng nâng cao chất và lượng. Mặc dù xuất khẩu nông - lâm - thủy sản năm 2024 đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng những thách thức vẫn còn đó. Các chuyên gia hy vọng, năm 2025, xuất khẩu sẽ có nhiều cái mới nhưng quan trọng nhất là phải nâng cao về chất lượng. Theo thống kê của Văn phòng SPS Việt Nam, năm 2024, các thị trường đưa ra 1.029 thông báo về an toàn thực phẩm, bình quân 1 ngày văn phòng SPS phải ra 3 thông báo, có thông báo hàng trăm trang. Quy định về dư lượng thuốc BVTV với các sản phẩm khác, như thanh long, cà phê... đều khác. Ví dụ, trong tháng 11/2024, Nhật Bản có tới 10 thông báo về thuốc BVTV, có loại thuốc giảm hoạt chất đến 10 lần. Tổng số thông báo, chủ yếu rơi vào các thành viên của WTO mà chúng ta đang có giao dịch như EU, Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc cũng có một số thay đổi (Trang web kinhtenongthon.vn ngày 8/1/2025).

9. Trung Quốc tiếp tục là thị trường mục tiêu của thủy sản Việt Nam. VASEP nhận định Trung Quốc sẽ sớm trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản trị giá 29 tỷ USD. Theo chuyên gia phân tích thủy sản của Rabobank Novel Sharma, Trung Quốc được dự báo sẽ đóng góp 40% vào mức tăng trưởng tiêu thụ nông sản toàn cầu đến năm 2030, tương đương với mức tăng hơn 5,5 triệu tấn. Nhu cầu cao với thủy sản tươi sống, cao cấp (Trang web thuysanvietnam.com.vn ngày 10/1/2025).

10. Sôi động xuất khẩu nông sản qua cửa khẩu đầu năm. Những ngày đầu năm 2025, hoạt động xuất khẩu hàng nông sản qua các cửa khẩu trên địa bàn các tỉnh Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh diễn ra sôi động, thuận lợi. Những mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là thanh long, dưa hấu, sầu riêng, mít, chuối, chôm chôm, xoài, sắn… Đây cũng là thời điểm chuẩn bị Tết Nguyên đán Ất Tỵ với lượng hàng hóa lưu thông lớn, cho nên các ngành chức năng tại cửa khẩu đang tích cực đồng hành cùng doanh nghiệp giải quyết thủ tục nhanh gọn, thông thoáng nhằm phục vụ tốt thông quan hàng hóa. Điều tiết linh hoạt hàng nông sản xuất khẩu và Thúc đẩy thương mại hàng hóa qua cửa khẩu (Trang web nhandan.vn ngày 10/1/2025).

11. Xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm. Sau khi kiểm tra đột xuất vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm tại huyện Hoài Đức, đoàn kiểm tra liên ngành số 1 TP. Hà Nội đã phát hiện ra nhiều sai phạm và yêu cầu các cơ sở tạm dừng hoạt động. Hiện trên địa bàn huyện Hoài Đức có 2.061 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và 9 làng nghề sản xuất, chế biến thực phẩm được công nhận. Tổng cơ sở được kiểm tra, giám sát là 66; qua đó, phát hiện và xử lý 34 cơ sở vi phạm với số tiền hơn 593 triệu đồng; tịch thu, tiêu hủy hàng hóa vi phạm trị giá hơn 322 triệu đồng; chuyển 1 vụ sang cơ quan công an điều tra (Trang web thanglong.chinhphu.vn ngày 8/1/2025).

II. LĨNH VỰC CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN

1. Năm 2025, chuyển mạnh sang chế biến sâu để gia tăng xuất khẩu. Trước dự báo tình hình năm 2025 còn nhiều biến động, doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ để nâng cao giá trị sản phẩm và chinh phục thị trường quốc tế. Thay vì xuất khẩu dưới dạng tươi, hoặc chế biến thô, nhiều sản phẩm hàng hoá Việt hiện nay đã được xuất khẩu với hàm lượng chế biến sâu hơn, mang lại giá trị lớn. Điều này góp phần nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa ngành hàng và chuyển từ phát triển chuỗi cung ứng sang phát triển chuỗi giá trị ngành hàng, bắt nhịp xu hướng tiêu dùng của thị trường toàn cầu. Tối ưu lợi thế (Trang web baotintuc.vn ngày 4/1/2025).

2. Ngành rau quả đặt mục tiêu xuất khẩu 8 tỷ USD vào năm 2025, tăng 11% so với năm 2024. Chia sẻ tại Hội nghị giới thiệu triển lãm và hội thảo quốc tế lần thứ 7 chuyên ngành công nghệ sản xuất và chế biến rau, hoa quả tại Việt Nam (HortEx Vietnam, tổ chức ngày 8/1 tại TP.HCM, ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam – nhấn mạnh, Việt Nam đang dần trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu rau quả lớn trong khu vực. Nếu trước đây, Trung Quốc là thị trường dễ tính thì đến ngay thị trường này cũng còn dễ tính nữa. Do đó, việc chuyển hướng phát triển sản xuất xanh, sản xuất bền vững là tất yếu. “Các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải là điều kiện tiên quyết để nông sản Việt Nam duy trì vị thế trên thị trường quốc tế”, Để đáp ứng yêu cầu trên, ông Nguyễn
Đình Tùng, chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vina T&T cho rằng cần có sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp. Hợp tác sẽ giúp nâng cao giá trị nông sản và khẳng định thương hiệu Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu (Trang web baotainguyenmoitruong.vn ngày 8/1/2025).